Afghanistan Earthquake / ସକାଳୁ ସକାଳୁ ଭୂ-କମ୍ପ ଝଟକାରେ ଥରିଲା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ…ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲରେ ତୀବ୍ରତା ୪.୧
·9 hours ago·2 min read
Key Points
ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ୪.୧ ତୀବ୍ରତାର ଭୂମିକମ୍ପ, ୧୩୦ କିମି ଗଭୀରତାରେ କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ରେକର୍ଡ
ସୋମବାର ସକାଳେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଏକ ଭୂମିକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି। ନ୍ୟାସନାଲ ସେଣ୍ଟର ଫର୍ ସିସମୋଲୋଜି (NCS) ଅନୁଯାୟୀ, ରିକ୍ଟର ସ୍କେଲରେ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୪.୧ ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସମୟ ହିସାବରେ ସକାଳ ୫ଟା ୩୬ରେ ଏହି ଭୂମିକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। NCS ଅନୁଯାୟୀ, ଭୂମିକମ୍ପର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ଭୂତଳରେ ୧୩୦ କିଲୋମିଟର ଗଭୀରତାରେ ଥିଲା। ଏହାର ଅବସ୍ଥିତି ୩୬.୧୧୪ ଡିଗ୍ରୀ ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ଏବଂ ୭୦.୮୨୦ ଡିଗ୍ରୀ ପୂର୍ବ ଦ୍ରାଘିମାରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଭୂମିକମ୍ପର ଗଭୀରତା ଯୋଗୁଁ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ଅଧିକ ସୂଚନା ସେୟାର କରାଯାଇ ନାହିଁ।
ଭୂମିକମ୍ପରେ କୌଣସି ମୃତାହତ କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ରିପୋର୍ଟ ନାହିଁ। NCS ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ଭୂକମ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖେ ଏବଂ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା, ସମୟ, ଗଭୀରତା ଏବଂ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଭୂମିକମ୍ପ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ ଘଟଣା। ହଠାତ୍ ଭୂମି ଥରିବା ସହ ଘର, ରାସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଭୂମିକମ୍ପ କାହିଁକି ହୁଏ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପୃଥିବୀର ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଜଟିଳ ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗ ଗୋଟିଏ ଅଖଣ୍ଡ ଅଂଶ ନୁହେଁ। ଏହା ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍ରେ ବିଭକ୍ତ। ଏହି ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ ଧୀର ଗତିରେ ସବୁବେଳେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରୁଥାନ୍ତି। କେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରକୁ ଧକ୍କା ଦିଅନ୍ତି, ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ପ୍ଲେଟ୍ ଅନ୍ୟଟି ତଳକୁ ପଶିଯାଏ। ଏହି ଗତିବିଧି ଫଳରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଭୂମିକମ୍ପରେ କୌଣସି ମୃତାହତ କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ରିପୋର୍ଟ ନାହିଁ। NCS ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ଭୂକମ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖେ ଏବଂ ଭୂମିକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା, ସମୟ, ଗଭୀରତା ଏବଂ ସ୍ଥାନ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପ୍ରକାଶ କରେ।
- ଭୂମିକମ୍ପ କାହିଁକି ହୁଏ? ଜାଣନ୍ତୁ କାରଣ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ରହସ୍ୟ
ଭୂମିକମ୍ପ ହେଉଛି ପ୍ରକୃତିର ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭୌଗୋଳିକ ଘଟଣା। ହଠାତ୍ ଭୂମି ଥରିବା ସହ ଘର, ରାସ୍ତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ମାଣ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଭୂମିକମ୍ପ କାହିଁକି ହୁଏ? ଏହା ପଛରେ ରହିଛି ପୃଥିବୀର ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଜଟିଳ ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
- ଭୂମିକମ୍ପର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ କ’ଣ?
ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗ ଗୋଟିଏ ଅଖଣ୍ଡ ଅଂଶ ନୁହେଁ। ଏହା ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍ରେ ବିଭକ୍ତ। ଏହି ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ଖୁବ ଧୀର ଗତିରେ ସବୁବେଳେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରୁଥାନ୍ତି। କେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ଲେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପରକୁ ଧକ୍କା ଦିଅନ୍ତି, ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ପ୍ଲେଟ୍ ଅନ୍ୟଟି ତଳକୁ ପଶିଯାଏ। ଏହି ଗତିବିଧି ଫଳରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
📱 Get Argus News App
✨📰 60 Word News🎬 Argus Podcast📺 Live TV and Breaking News🔔 Free Notification Alerts
Download Free:
ଯେତେବେଳେ ଏହି ଚାପ ଏତେ ବଢ଼ିଯାଏ ଯେ ଭୂପୃଷ୍ଠର ଶିଳା ତାହାକୁ ଆଉ ସହିପାରେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଫଲ୍ଟ୍ ବା ଭୂ-ଭଙ୍ଗା ରେଖାରେ ହଠାତ୍ ଶିଳାର ସ୍ଥାନାନ୍ତର ହୁଏ। ଏହି ସମୟରେ ସଞ୍ଚିତ ଶକ୍ତି ହଠାତ୍ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ତରଙ୍ଗ ଆକାରରେ ଚାରିଆଡ଼େ ବ୍ୟାପିଯାଏ। ଏହି ତରଙ୍ଗ ଯୋଗୁଁ ଆମେ ଭୂମିକୁ ଥରିବା ଅନୁଭବ କରୁ।
ଭୂପୃଷ୍ଠ ତଳେ ଥିବା ଫଲ୍ଟ୍ର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଶିଳା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଥାଏ। ଶିଳା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟକି ରହେ। କିନ୍ତୁ ଚାପ ଘର୍ଷଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ହଠାତ୍ ଶିଳା ଖସିଯାଏ। ସେହି ସମୟରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତି ସିସ୍ମିକ୍ ୱେଭ୍ ବା ଭୂକମ୍ପୀୟ ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରେ।
ଅଧିକାଂଶ ଭୂମିକମ୍ପ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍ର ସୀମା ନିକଟରେ ହୋଇଥାଏ। ତେବେ ପ୍ଲେଟ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଭୂମିକମ୍ପ ହୋଇପାରେ। ପୁରୁଣା ଭୂ-ଭଙ୍ଗା, ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନ ଓ ଦୂରସ୍ଥ ପ୍ଲେଟ୍ ସୀମାରୁ ଆସୁଥିବା ଚାପ ଏଥିରେ ଭୂମିକା ନେଇପାରେ।
ଭୂମି ତଳେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଭୂମିକମ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଫୋକସ୍ ବା ହାଇପୋସେଣ୍ଟର କୁହାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନର ଠିକ୍ ଉପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଏପିସେଣ୍ଟର ବା ଉପକେନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଏ।
- ଭୂମିକମ୍ପ ସମୟରେ ଭୂମି କାହିଁକି ଥରେ?
ଭୂପୃଷ୍ଠ ତଳେ ଥିବା ଫଲ୍ଟ୍ର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଶିଳା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାପ ସଞ୍ଚୟ କରିଥାଏ। ଶିଳା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଘର୍ଷଣ ଯୋଗୁଁ ଏହି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟକି ରହେ। କିନ୍ତୁ ଚାପ ଘର୍ଷଣକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ହଠାତ୍ ଶିଳା ଖସିଯାଏ। ସେହି ସମୟରେ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଶକ୍ତି ସିସ୍ମିକ୍ ୱେଭ୍ ବା ଭୂକମ୍ପୀୟ ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରେ।
- ସବୁ ଭୂମିକମ୍ପ କ’ଣ ପ୍ଲେଟ୍ର ସୀମାରେ ହୁଏ?
ଅଧିକାଂଶ ଭୂମିକମ୍ପ ଟେକ୍ଟୋନିକ୍ ପ୍ଲେଟ୍ର ସୀମା ନିକଟରେ ହୋଇଥାଏ। ତେବେ ପ୍ଲେଟ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଭୂମିକମ୍ପ ହୋଇପାରେ। ପୁରୁଣା ଭୂ-ଭଙ୍ଗା, ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନ ଓ ଦୂରସ୍ଥ ପ୍ଲେଟ୍ ସୀମାରୁ ଆସୁଥିବା ଚାପ ଏଥିରେ ଭୂମିକା ନେଇପାରେ।
- ଭୂମିକମ୍ପ କେଉଁଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ?
ଭୂମି ତଳେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ ଭୂମିକମ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଫୋକସ୍ ବା ହାଇପୋସେଣ୍ଟର କୁହାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନର ଠିକ୍ ଉପରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଏପିସେଣ୍ଟର ବା ଉପକେନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଏ।
Related Topics
Explore more stories