Muhurat Trading / ୧୯୫୭ରୁ ୨୦୨୬... ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିରୁ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍, କେମିତି ବଦଳିଲା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ?

ଦୀପାବଳି ଆସିଲେ ବଜାରରେ ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ଦିନ ଲୋକେ ସୁନା, ରୁପା, ଗାଡ଼ି ଓ ଘର କିଣିବାକୁ ଶୁଭ ମନେ କରନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାରରେ ମଧ୍ୟ ଦୀପାବଳିର ରହିଛି ଏକ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ । ଏହି ଦିନ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ହୁଏ । ଏଥିରେ ନିବେଶକମାନେ ଶୁଭ ସମୟରେ ଶେୟାର କିଣାବିକା କରନ୍ତି ।

କିନ୍ତୁ ଆପଣ କେବେ ଭାବିଛନ୍ତି କି, ଯେତେବେଳେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଶେୟାର କିଣିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ଥିଲା ? ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କ'ଣ ଲୋକେ ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ଖୋଲି ଶେୟାର କିଣୁଥିଲେ ? ନା, ଆଜିଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୬୯ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହାର ଚିତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ନା କମ୍ପ୍ୟୁଟର ଥିଲା ନା ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରେଡିଂର ସୁବିଧା ।

ସେହି ସମୟରେ ଶେୟାର ବଜାର ସହ ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଦୀପାବଳି ଦିନ ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ମୁମ୍ବାଇର ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ (BSE)ରେ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ । କିଛି ବ୍ୟବସାୟୀ ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିରେ ମଧ୍ୟ ଆସୁଥିଲେ । ସେଠାରେ ପୂଜାପାଠ ହେଉଥିଲା, ମିଠା ବଣ୍ଟାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟିକ ବର୍ଷର ଶୁଭାରମ୍ଭ କରାଯାଉଥିଲା । ସମୟ ବଦଳିବା ସହ ଶେୟାର ବଜାରର କାରବାର ପ୍ରଣାଳୀ ବଦଳିଛି, କିନ୍ତୁ ଦୀପାବଳିରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଟ୍ରେଡିଂ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଜାରି ରହିଛି ।

୧୯୫୭ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂର ପରମ୍ପରା
ଭାରତରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂର ପରମ୍ପରା ୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ମୁମ୍ବାଇର ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ଦୀପାବଳି ଦିନ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏକାଠି ହେଉଥିଲେ । ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଦୀପାବଳିକୁ ନୂଆ କାମ ଓ ନିବେଶ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଶୁଭ ଦିନ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ।

ଏହି ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆଧାର କରି ଶେୟାର ବଜାରରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ସମୟରେ କାରବାର କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଏହି ଅବସରରେ ନିଜର ହିସାବ ଖାତା ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିଲେ । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ଶେୟାର ବଜାରର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା ପାଲଟିଗଲା । ଏହାକୁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ କୁହାଗଲା ।

ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିରେ ଆସୁଥିଲେ ବ୍ୟବସାୟୀ, ବଜାରରେ ଥିଲା ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ
ଆଜି ଶେୟାର ବଜାରରେ ନିବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ କେଉଁଠିକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁନାହିଁ । ମୋବାଇଲ୍‌ରେ ଆପ୍ ଖୋଲି କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଶେୟାର କିଣାଯାଇପାରୁଛି । କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ସମୟରେ କାରବାର କରିବାର ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ଶେୟାର କିଣିବା ଓ ବିକିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା । ଦୀପାବଳି ଦିନ ସେଠାରେ ସାଧାରଣ ଦିନଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ଉତ୍ସବମୁଖର ପରିବେଶ ରହୁଥିଲା । ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଭଲ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ପରିବାର ସହ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ । କିଛି ଧନୀ ବ୍ୟବସାୟୀ ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିରେ ଆସୁଥିଲେ । ପୂଜାପାଠ ପରେ କାରବାର ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା । ପରସ୍ପରକୁ ଦୀପାବଳି ଓ ନୂଆ ବର୍ଷର ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇବା ସହ ମିଠା ବଣ୍ଟାଯାଉଥିଲା । ଭଲ ଲାଭର ଆଶା ନେଇ ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟିକ ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିଲା ।

ସେତେବେଳେ ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର ହିସାବ
ପୁରୁଣା ଶେୟାର ବଜାରରେ କାରବାର କରିବା ଆଜି ତୁଳନାରେ ଅଧିକ କଷ୍ଟକର ଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରବାରର ରେକର୍ଡ ରଖିବା ପାଇଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ସୁବିଧା ନଥିଲା । ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ନିଜେ ସମସ୍ତ ସୌଦାର ହିସାବ ରଖୁଥିଲେ । ଅନେକ ସମୟରେ ନିଜର ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରି ଦିନସାରାର କାରବାର ମନେ ରଖୁଥିଲେ ।

ବ୍ୟବସାୟୀ ମନୁଭାଇ ମାଣେକଲାଲ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ରୁ ୩୦୦ଟି ସୌଦା କରୁଥିଲେ । ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୌଦାକୁ ତୁରନ୍ତ ଲେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପରେ ମନେ ପକାଇ ତାହାର ହିସାବ ଲେଖୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ଭାବେ କାରବାରର ହିସାବ ରଖୁଥିଲେ । ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ସେହି ସମୟରେ ଶେୟାର ବଜାରରେ କାମ କରିବା ପାଇଁ କେତେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସ୍ମରଣଶକ୍ତି ଓ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା ।

୧୯୯୫ରେ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବଦଳାଇଦେଲା ଶେୟାର ବଜାରର ଚିତ୍ର
ଶେୟାର ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଆସିଥିଲା । ଏହି ବର୍ଷ ବମ୍ବେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ BOLT (BSE Online Trading) ସିଷ୍ଟମ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହା ପରେ ଶେୟାର କିଣାବିକା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବଭଳି ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠି ହେବାକୁ ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ । କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମାଧ୍ୟମରେ ଟ୍ରେଡିଂ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ସୁବିଧା ସାଧାରଣ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ପହଞ୍ଚିଲା ।

ପ୍ରଥମେ ବ୍ରୋକରଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଶେୟାର କିଣାବିକା ହେଉଥିଲା । ପରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ଏବଂ ମୋବାଇଲ୍ ଟ୍ରେଡିଂ ଏହାକୁ ଆହୁରି ସହଜ କରିଦେଲା । ଏବେ ନିବେଶକମାନେ ଘରେ ବସି କିଛି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଶେୟାର ବଜାରରେ ନିବେଶ କରିପାରୁଛନ୍ତି ।

ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂରେ ମଧ୍ୟ ଆସିଛି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ସମୟ ସହିତ ମୁହୂରତ୍ ଟ୍ରେଡିଂର ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଛି । ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜରେ ପହଞ୍ଚି ପୂଜା କରିବା ପରେ କିଣାବିକା କରୁଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ଏବେ ଲୋକେ ଘରେ ବସି ଅନଲାଇନ୍‌ରେ ଟ୍ରେଡିଂ କରୁଛନ୍ତି । ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂର ବିଶେଷ ସେସନ୍ ପ୍ରାୟ ୯୦ ମିନିଟ୍ ଧରି ଚାଲିଥିଲା । ସେହିପରି ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ବିଶ୍ୱ ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ସମୟରେ ବଜାରରେ ଭଲ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଆଜି ଏହି ବିଶେଷ ସେସନ୍‌ରେ ଛୋଟ ନିବେଶକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି । ୨୦୨୪ ମସିହାର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ସେସନ୍‌ରେ NSEର କ୍ୟାଶ୍ ମାର୍କେଟ୍‌ରେ ପ୍ରାୟ ୯୬.୯ ଲକ୍ଷ କାରବାର ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଜି ବି କାହିଁକି ଖାସ୍ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ?
ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ କେବଳ ଏକ ଘଣ୍ଟାର ଶେୟାର କିଣାବିକା ନୁହେଁ । ଏହା ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାର ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା । ଅନେକ ନିବେଶକ ଏହି ଦିନ ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଭାବେ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା କିଛି ଶେୟାର କିଣିଥାନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଯେ ଦୀପାବଳିର ଶୁଭ ଦିନରେ ନିବେଶ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଆଗାମୀ ବର୍ଷରେ ଆର୍ଥିକ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଖୁସି ମିଳିପାରେ । ତେବେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂରେ ଶେୟାର କିଣିଲେ ଲାଭ ହେବାର କୌଣସି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ନାହିଁ । ଶେୟାର ବଜାରରେ ନିବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ କମ୍ପାନୀ ଓ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମ୍ପର୍କରେ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ ।

ଏହିପରି ଭାବେ ୧୯୫୭ରେ ଘୋଡ଼ାଗାଡ଼ିରେ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂର ଯାତ୍ରା ଆଜି ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍‌ରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବଦଳିଛି, କାରବାରର ଶୈଳୀ ବଦଳିଛି, କିନ୍ତୁ ଦୀପାବଳିରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିବେଶ କରିବାର ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଅତୁଟ ରହିଛି ।