Ladki Bahin Yojana / ସରକାରଙ୍କ କଡ଼ା ନିଷ୍ପତ୍ତି: ଅଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ଫେରାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ଟଙ୍କା

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କ ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଝୀ ଲଡକି ବାହିନୀ’ ଯୋଜନାରେ ଇ-କେୱାଇସି ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ । ଯାଞ୍ଚରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଆବେଦନ ଅଯୋଗ୍ୟ ଠାବ ହେବା ପରେ ଯୋଜନାର ହିତାଧିକାରୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ଭାରି ହ୍ରାସ ଘଟିଛି । ତେବେ ଏହି ଛଟେଇ ମଧ୍ୟରେ ଇ-କେୱାଇସି କରିପାରିନଥିବା ମହିଳାଙ୍କୁ ନେଇ ଉଠିଛି ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ବୈଷୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ କି ପ୍ରକୃତ ହିତାଧିକାରୀ ?

ଇ-କେୱାଇସି ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପ୍ରଶାସନିକ ତଦନ୍ତ ପରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମାଝୀ ଲଡକି ବାହିନୀ ଯୋଜନାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି । ଦି ୟଙ୍ଗ ହ୍ୱିସଲବ୍ଲୋଅର୍ସ ଫାଉଣ୍ଡେସନର କର୍ମୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଘଡଗେଙ୍କ ସୂଚନା ଅଧିକାର (RTI) ଅଧୀନରେ ପ୍ରାପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨୪.୮ କୋଟିରୁ ୧୬.୫ କୋଟି (16,566,164)କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ମୋଟ ୯.୨୧ କୋଟି ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ନାମ ତାଲିକାରୁ ବାଦ ଦିଆଯାଇଛି ।

ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ବିରାଟ ହ୍ରାସ ପରେ, ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଏହି ଯୋଜନାର ମାସିକ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ଏବେ ୨,୪୮୪.୯୨ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି ଏବଂ ବାର୍ଷିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୨୯,୮୧୯.୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।

କେଉଁ କାରଣରୁ ୯୨ ଲକ୍ଷ ନାମ ବାତିଲ କରାଯାଇଥିଲା ?
ଇ-କେୱାଇସିର ଅଭାବ: ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ଥିଲା ଇ-କେୱାଇସି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ ନ ହେବା, ଯାହା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ୬୨ ଲକ୍ଷ ମହିଳା ଯୋଜନାରୁ ବାଦ ପଡ଼ିଥିଲେ ।
ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଆୟ: ୧୬ ଲକ୍ଷ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ବାର୍ଷିକ ପାରିବାରିକ ଆୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାନଦଣ୍ଡ (୨.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା) ଠାରୁ ଅଧିକ ଥିବା ଜଣାପଡିଥିଲା ।
ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ: ୪.୪୨ ଲକ୍ଷ ମହିଳା ନିଜକୁ ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ୮ ହଜାରଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଜନାର ଲାଭ: ପ୍ରାୟ ୩.୬୦ ଲକ୍ଷ ହିତାଧିକାରୀ ପୂର୍ବରୁ 'ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀ ନିରାଧାର ଯୋଜନା'ର ଲାଭ ଉଠାଉଥିଲେ ।
ଗୋଟିଏ ପରିବାରରେ ଦୁଇରୁ ଅଧିକ ହିତାଧିକାରୀ: ୨.୫୦ ଲକ୍ଷ ମାମଲାରେ, ଗୋଟିଏ ପରିବାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାଠାରୁ ଅଧିକ ହିତାଧିକାରୀ ମିଳିଥିଲେ ।
ବୟସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନିୟମ: ପ୍ରାୟ ୧.୮୦ ଲକ୍ଷ ହିତାଧିକାରୀ ସର୍ବାଧିକ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ ସୀମାରୁ ଅଧିକ ଥିବା ଜଣାପଡିଥିଲା ।

୪.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଯୋଗ୍ୟ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି
ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୪.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯୋଜନାର ଲାଭ ଉଠାଇଛନ୍ତି । ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି ଯେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ରୁ ୮୦୦ କୋଟି (ପ୍ରାୟ ୬୦୦-୮୦୦ କୋଟି) ଠକେଇ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଛି ।
ନାସିକରେ, ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ମେଘନା ସାକୋର-ବୋର୍ଡିକର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଟଙ୍କା ଜମା କରାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଶି ଆଦାୟ କରାଯିବ ଏବଂ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ।

e-KYC ଉପରେ ଉଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
ଜିତେନ୍ଦ୍ର ଘଡଗେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଇ-କେୱାଇସି ପୂରଣ କରିପାରୁନଥିବା ୬.୨ ନିୟୁତ ମହିଳା ସମ୍ଭବତଃ ଗ୍ରାମୀଣ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ଗରିବ ମହିଳା, ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ସୁବିଧା ପାଇନାହାଁନ୍ତି । ଦୂରଦୂରାନ୍ତରେ ରହୁଥିବା ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାସିକ ୧,୫୦୦ ଟଙ୍କାର ସହାୟତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ବୈଷୟିକ କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବାଦ ଦିଆଯିବା ଚିନ୍ତାଜନକ ।