ଯଦି ଆପଣ କେବେ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ନୋଟକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖିଛନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ହୁଏତ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିବେ । ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ବା ନୋଟରେ କେତେଟି ଭାଷା ଲେଖାଯାଇଛି ଏବଂ କାହିଁକି ? ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଭାରତରେ କୁହାଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଭାଷା, ଯାହା ଲୋକଙ୍କ ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ ।

ଭାରତୀୟ ନୋଟରେ କେତୋଟି ଭାଷା ଅଛି  ?
ଭାରତୀୟ ନୋଟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୧୭ଟି ଭାଷାରେ ଲେଖାଯାଇଛି । ନୋଟର ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଦୁଇଟି ଭାଷା ଅଛି ଯାହାକୁ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ପଢ଼ିପାରିବେ । ପଛ ଭାଗରେ ୧୫ଟି ଭାଷା ଲେଖାଯାଇଛି ।

୧୫ଟି ଭାଷା କଣ ?
ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ବା ନୋଟର ଭାଷା ପ୍ୟାନେଲରେ ୧୫ଟି ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ: ଆସାମୀ, ବଙ୍ଗଳା, ଗୁଜରାଟୀ, କନ୍ନଡ, କାଶ୍ମୀରୀ, କୋଙ୍କଣୀ, ମାଲାୟଲମ, ମରାଠୀ, ନେପାଳୀ, ଓଡ଼ିଆ, ପଞ୍ଜାବୀ, ସଂସ୍କୃତ, ତାମିଲ, ତେଲୁଗୁ ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ ।

ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ କାହିଁକି ଲେଖାଯାଏ ?
ନୋଟର ଆଗ ଭାଗରେ ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ଲେଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସାରା ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ପଛ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ଭାଷା ପ୍ୟାନେଲରେ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି ।

ଏଥିସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଛୋଟ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରର କ୍ରେଜ୍ ସରିଗଲାଣି କି ? ଆପୁ, ଛୋଟୁର ଚାହିଦା ୮୦% ହ୍ରାସ ପାଇଛି

କାହିଁକି ସବୁ ଭାଷା ନାହିଁ  ?
ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ଅଷ୍ଟମ ଅନୁସୂଚୀରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୨ଟି ଭାଷା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ନୋଟରେ କେବଳ ୧୭ଟି ଭାଷା ମୁଦ୍ରିତ ହେଉଛି । କାରଣ ନୋଟଗୁଡ଼ିକର ବର୍ତ୍ତମାନର ଡିଜାଇନ୍ ସେହି ସମୟରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

ନୋଟରେ ଭାଷା ଲେଖିବାର ଅଭ୍ୟାସ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ?
ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି ହୋଇଥିବା ନୋଟରେ ବିଭିନ୍ନ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର ହୋଇଆସୁଛି । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଭାଷା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିତ କରିବା ।