ଆଜି ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତ। ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ସବୁ ୨୪ଟି ଏକାଦଶୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ବ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପଡ଼ୁଥିବା ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ଏହି ବର୍ଷ ୨୫ଜୁନ୍ ତଥା ଆସନ୍ତାକାଲି ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ରଖାଯିବ । ଧାର୍ମିକ ମାନ୍ୟତା ଅଛି କି ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ପୂରା ବର୍ଷ ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ରଖିନଥାନ୍ତି ଯଦି ସେମାନେ ଏହି ଗୋଟିଏ ବ୍ରତକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ରଖନ୍ତି ତେବେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୂଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥାଏ ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ଉଲ୍ଲେଖ ମହାଭାରତ ଏବଂ ଅନେକ ପୂରାଣରେ ବି ମିଳିଥାଏ। ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ ଏହି ବ୍ରତକୁ ସ୍ବୟଂ ପାଣ୍ଡୁ ପୁତ୍ର ଭୀମ ରଖିଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଏକାଦଶୀ ବ୍ରତର ପୂଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀର ବ୍ରତ ବିନା ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରି ରଖାଯିବ । ଏହାସହ ଏହି ଦିନ ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଥିବା ଅନ୍ୟ କଠୋର ନିୟମର ବି ପାଳନ କରାଯାଇଥାଏ । ମାନ୍ୟତା ଅଛି କି ଏହି ଦିନ ବ୍ରତର ନିୟମକୁ ଅଣଦେଖା କରିବା ଉପରେ ଶ୍ରୀ ହରି ବିଷ୍ଣୁ ରାଗିପାରନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଦିନ କ‘ଣ କରିବେ ଏବଂ କ‘ଣ କରିବେ ନାହିଁ ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦିନ ଉପବାସକାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟଠାରୁ ପରଦିନର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳ ଗ୍ରହଣ ନ କରି ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। "ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ" ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ କରନ୍ତୁ। ଏହା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଶେଷ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ନିରାମିଷ ଖାଦ୍ୟ, ମଦ୍ୟପାନ, ରସୁଣ, ପିଆଜ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତାମସିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଉପବାସ ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କେବଳ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନରେ କ୍ରୋଧ, ମିଛ କହିବା, ଚୁଗଲୀ କିମ୍ବା ବିବାଦ କରିବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ । ଏହା ଉପବାସର ପୁଣ୍ୟକୁ ହ୍ରାସ କରେ। ଗରିବ, ଅସହାୟ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଅସହାୟଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କିମ୍ବା ଅବହେଳା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ଏହିଦିନ ଭୁଲରେ ମଧ୍ୟ ତୁଳସୀ ପତ୍ର ଛିଣ୍ଡାନ୍ତୁ ନାହିଁ । ସେହିଭଳି ଏହିଦିନ ଅଧିକ ସମୟ ଶୋଇବା କିମ୍ବା ଅଯଥା କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଧିକ ସମୟ ବିତାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତୁ।

• ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଏହି ଏକାଦଶୀରେ ଆପଣ କଣ ଦାନ କରିବେ?

ଯେହେତୁ ଏହି ଉପବାସ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ପଡ଼େ, ତେଣୁ ପଥଚାରୀ ଏବଂ ଅଭାବୀ ଲୋକଙ୍କୁ ଥଣ୍ଡା ପାଣି, ଲେମ୍ବୁ ପାଣି କିମ୍ବା ସର୍ବତ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏକ ମହାନ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ। ଯଦି ଆପଣ ଚାହାଁନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣ ମନ୍ଦିର କିମ୍ବା ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ପାନୀୟ ଜଳ ଷ୍ଟଲ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବେ।

• ମାଟି ପାତ୍ର (କଳଶ)

ନିର୍ଜଳା ଏକାଦଶୀରେ ମାଟି ପାତ୍ର କିମ୍ବା କଳଶ ଦାନ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ପାତ୍ରକୁ ସଫା ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ତା'ପରେ, ଏଥିରେ ଟିକେ ସିନ୍ଦୁର କିମ୍ବା କୁଙ୍କୁମ ଲଗାନ୍ତୁ। ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, ଦାନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ପାତ୍ର ଉପରେ ଚିନି କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ର ଏକ ପାତ୍ର ରଖନ୍ତୁ।

• ଗରମ ଉପଶମ ଉତ୍ପାଦ

ପଙ୍ଖା: ହାତରେ ଧରିବା ପାଇଁ ବାଉଁଶ ପଙ୍ଖା କିମ୍ବା ଛୋଟ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ପଙ୍ଖା।
ଛତା: ଖରାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ଛତା ଦାନ କରନ୍ତୁ।
ଚପଲ କିମ୍ବା ଜୋତା: ଖାଲି ପାଦରେ ଚାଲୁଥିବା ଗରିବ ଲୋକଙ୍କୁ ଚପଲ କିମ୍ବା ଜୋତା ଉପହାର ଦେବା।

• ଋତୁକାଳୀନ ଫଳ ଏବଂ ଶସ୍ୟ

ଫଳ: ତରଭୁଜ, କସ୍ତୁରୀ, ଆମ୍ବ, କାକୁଡି ଏବଂ କଦଳୀ
ଖାଦ୍ୟ: ଗହମ, ଚାଉଳ କିମ୍ବା ସାତୁ ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଋତୁରେ ସାତୁ ଦାନ କରିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିଶେଷ ଲାଭଦାୟକ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

• ପୋଷାକ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣା

ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପୋଷାକ (ଯେପରିକି ଧୋତି, ଗାମୁଛା, କିମ୍ବା କୁର୍ତ୍ତା) ଦାନ କରନ୍ତୁ। ମନେରଖନ୍ତୁ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ କିଛି ନଗଦ ଦକ୍ଷିଣା ଦାନ ଦେବାକୁ ଯେମିତି ନ ଭୁଲନ୍ତି ନଚେତ ଏହି ଦାନ ଅଧୁରା ରହିଯିବ।