UPSC Journey / ଜେଜେବାପା ଥିଲେ ଡକାୟତ, ନାତି ହେଲେ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ଅଫିସର

ଭୋପାଲ,୩୦/୦୯: ଚମ୍ବଲ ନାଁ ଶୁଣିଲେ ଦିନେ ମନକୁ ଆସୁଥିଲା ବନ୍ଧୁକର ଶବ୍ଦ, ଗଭୀର ଘାଟି ଓ ବାଗୀମାନଙ୍କ କାହାଣୀ। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ମୋରେନା ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଗାଁରୁ ଆସିଥିବା ଦେବ ପ୍ରଭାକର ସିଂ ତୋମାରଙ୍କ ପରିବାର ମଧ୍ୟ ଏହି ଇତିହାସରୁ ଅଲଗା ନଥିଲା। କିନ୍ତୁ ତିନି ପିଢ଼ି ମଧ୍ୟରେ ବଦଳିଗଲା ପୂରା କାହାଣୀ। ଜେଜେବାପା ଡକାୟତ ହୋଇଥିଲେ, ବାପା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗାଁ ଛାଡ଼ି ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ନାତି ଦେବ ପ୍ରଭାକର ସିଂ ତୋମାର IIT ପଢ଼ିବା ପରେ UPSCରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ଦୀର୍ଘ ସଂଘର୍ଷ, ଏକାଧିକ ବିଫଳତା ଓ ପରିବାରର ଅତୀତକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଥିବା ତୋମାରଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଏବେ ପ୍ରେରଣାର କାହାଣୀ ପାଲଟିଛି।

‘ମୋ କାହାଣୀ ମୋ ଜେଜେବାପାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ’

ଜୋଶ୍ ଟକ୍ସରେ ନିଜ ଜୀବନର କାହାଣୀ କହି ତୋମାର ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଅତୀତ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୭୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପାରିବାରିକ ସମସ୍ୟା ଓ ସେତେବେଳର କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ବିବାଦ ପରେ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପା ବାଗୀ ହୋଇଥିଲେ। ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଏଭଳି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ‘ବାଗୀ’ କୁହାଯାଉଥିଲା, ଯଦିଓ ପୋଲିସ ରେକର୍ଡରେ ତାଙ୍କୁ ଡକାୟତ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ତୋମାର କହିଛନ୍ତି। ଏହି ଘଟଣା ପରିବାର ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା। ଏପରିକି ଦିନେ ପରିବାରକୁ ଖାଦ୍ୟ ଯୋଗାଡ଼ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ପରେ ତାଙ୍କ ଜଣେ କାକା ମଧ୍ୟ ବାଗୀ ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତୋମାରଙ୍କ ବାପା ଏହି ପଥ ବାଛିନଥିଲେ।

ବାପା ଦେଖାଇଥିଲେ ନୂଆ ବାଟ

ତୋମାରଙ୍କ ବାପା ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଓ ଏକ ସମ୍ମାନଜନକ ଚାକିରି କରିବାର ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଥିଲେ। ପରିବାରକୁ ନଜଣାଇ ଗ୍ୱାଲିୟର ଯାଇ ସେଠାରେ ପାଠପଢ଼ା ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ପରେ ସେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ହୋଇଥିଲେ। ବାପାଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହିଁ ପରିବାରର ଦିଗ ବଦଳାଇଥିଲା। ତୋମାର ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷାକୁ ନିଜ ଜୀବନର ଅସ୍ତ୍ର କରିଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ସେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ବୋର୍ଡ ଅଧୀନରେ ପଢ଼ିଥିଲେ। ଷଷ୍ଠ ଶ୍ରେଣୀରେ CBSE ସ୍କୁଲକୁ ଯିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଭାଷା ଓ ପରିବେଶ ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବା ସହଜ ନଥିଲା। ତଥାପି ସେ ହାର ମାନିନଥିଲେ।

ଘରେ ପଢ଼ି IITରେ ପହଞ୍ଚିଲେ

ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀରେ ଥିବା ବେଳେ ତୋମାର ପ୍ରଥମେ IIT ବିଷୟରେ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କୋଟା ଯାଇ କୋଚିଂ ନେବା ପାଇଁ ପରିବାରର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଅନୁମତି ଦେଇନଥିଲା। ତେଣୁ ଘରେ ରହି ନିଜ ପୁସ୍ତକରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଇଥିଲେ। ଦ୍ୱାଦଶ ଶ୍ରେଣୀ ପରୀକ୍ଷା ସହ IIT ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଶେଷରେ IIT ରୋପାରରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ।

ପଢନ୍ତୁ ଏହି ଖବର: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଲେ ବ୍ୟାନ ହେବନି ବାଣଫୁଟା, ଦୀପାବଳି ଲୋକଙ୍କ ଭାବନା ସହ ଜଡ଼ିତ

IITରୁ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ, ପୁଣି UPSC ପାଇଁ ଫେରିଲେ

IIT ପରେ ତୋମାରଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ତାଙ୍କୁ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଫିଲିପ୍ସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଇଥିଲା। ଆମଷ୍ଟରଡାମ ନିକଟରେ ସେ କାମ କରିଥିଲେ। ବିଦେଶରେ ଭଲ କ୍ୟାରିୟରର ସୁଯୋଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରେ UPSC ପରୀକ୍ଷା ଦେବାର ଇଚ୍ଛା ବଢ଼ିଥିଲା। ଶେଷରେ ସେ ଚାକିରି ଛାଡ଼ି ଭାରତ ଫେରିଆସି UPSC ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ବିଫଳତା ପରେ ବଦଳାଇଲେ ରଣନୀତି

ପ୍ରଥମ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରିଲିମ୍ସରେ ସେ କଟ୍‌ଅଫ୍‌ଠାରୁ ୧୨.୫ ମାର୍କ ପଛରେ ରହିଥିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପ୍ରୟାସରେ ମଧ୍ୟ କଟ୍‌ଅଫ୍‌ଠାରୁ ୨.୫ ମାର୍କ କମ୍ ରହିଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚେଷ୍ଟାରେ ସେ ପ୍ରିଲିମ୍ସ ଓ ମେନ୍ସ ପାସ୍ କରି ଇଣ୍ଟରଭ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ତାଲିକାରେ ନାଁ ନଥିଲା। ଏହି ବିଫଳତାଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପଦ୍ଧତି ବଦଳାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲା। କେବଳ ପଢ଼ିବା କିମ୍ବା ଅଧିକ ସାମଗ୍ରୀ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ନୁହେଁ, ପରୀକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ବୁଝି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ଦରକାର ବୋଲି ସେ ବୁଝିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାମ କରୁଥିଲେ। ପରିବାରର ଉତ୍ସାହ ଓ ନିଜ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ନେଇ ସେ ପୁଣି ପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ।

ତାଲିକାର ଶେଷରେ ଥିଲା ତାଙ୍କ ନାଁ

ଫଳାଫଳ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ଦିନ ସେ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଘରେ ଥିଲେ। ଫଳାଫଳ ଖୋଲି ତାଲିକାରେ ନିଜ ନାଁ ଖୋଜିଥିଲେ। ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ଧାନ ନିରାଶାରେ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଏଥର ତାହା ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ତାଲିକାରେ ଥିଲା—ଦେବ ପ୍ରଭାକର ସିଂ ତୋମାର। UPSC Civil Services Examination 2025ରେ ସେ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ରାଙ୍କ ୬୨୯ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ରେଳ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସେବା (IRTS) ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି। ଚମ୍ବଲର ଏକ ଗାଁରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି କାହାଣୀ ତିନି ପିଢ଼ିର ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ଚିତ୍ର ଦେଖାଏ—ଜେଜେବାପାଙ୍କ ବାଗୀ ଜୀବନ, ବାପାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଗାଁ ଛାଡ଼ିବା ଏବଂ ନାତିଙ୍କ UPSC ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାରୀ ସେବାରେ ପ୍ରବେଶ। ତୋମାରଙ୍କ ଯାତ୍ରା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ପରିବାରର ଅତୀତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ।