ଇତିହାସ ସାକ୍ଷୀ ଅଛି । ଯେବେ ଯେବେ ପାକିସ୍ତାନ ଆଟାକ୍ କରିଛି...ସେବେ ସେବେ ଭାରତ ତାହର ମୁହଁତୋଡ ଜବାବ ଦେଇଛି । କିନ୍ତୁ କୁକୁର ଲାଙ୍ଗୁଡ ଯେତେ ସିଧା କଲେ ବି ଯେଉଁ ବଙ୍କାକୁ ସେହି ବଙ୍କା । ଠିକ୍ ସେମିତି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଯେତେ ଜବାବ ଦେଲେ ବି ସେ ତାହର ପ୍ରକୃତି ଛାଡିବନି । କଥାରେ ଅଛି ଅଙ୍ଗାର ସତେ ଧୈତେଣ ମଳିନ ନଯାୟତେ...ହେଲେ ମଳିକୁ ମୂଳରୁ ନିପାତ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଅପେରସନ ସିନ୍ଦୂର ।

ଭାରତ ପାକିସ୍ତାନ ବିବାଦ....ଏହା ଏବର ନୁହେଁ...ଦେଶ ବିଭାଜନ ହେବା ପରଠୁ । ଅସ୍ତ୍ରବିରତି ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରିବା ହେଉ କିମ୍ବା ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ଆକ୍ରମଣ କିଛି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ । ଯାହାର ପ୍ରତିଥର ମୁହଁତୋଡ ଜବାବ ଦେଇଛି ଭାରତ । ଆଉ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଚୁପ୍ କରାଇଛି ।

ଅପେରସନ ସିନ୍ଦୂର ଭଳି ପ୍ରତିଥର ଅପରେସନର ଏମିତି କିଛି ନାଁ ଦିଆଯାଏ । ଯାହା ସାମରିକ ଅଭିଯାନରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ସହ ସେନାର ଶକ୍ତିର ପ୍ରମାଣ ଦିଏ । ମୁଖ୍ୟତଃ ଅପେରସନ ଗୁଡିକର ପାରମ୍ପରିକ ନାମକରଣକୁ ହିଁ ବଛାଯାଏ । ଯାହାର କିଛି ଅର୍ଥ ଥିବା ସହ କିଛି ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ ।

ଯେମିତିକି ଅପରେସନ୍ ରିଡଲ୍, ଅପରେସନ୍ ଆବ୍ଲେଜ୍, ଅପରେସନ୍ କାକ୍ଟସ୍-ଲିଲି, ଅପରେସନ୍ ଟ୍ରାଇଡେଣ୍ଟ, ଅପରେସନ୍ ପାଇଥନ୍, ଅପରେସନ୍ ମେଘଦୂତ, ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ, ଅପରେସନ୍ ସଫେଦ୍ ସାଗର ଏବଂ ଅପରେସନ୍ ବନ୍ଦର ଭଳି ନାମ ବ୍ୟବହାର କରି ପାକିସ୍ତାନକୁ ଜବାବ ଦେଇଛି ଭାରତ ।

ତେବେ ଅତୀତରେ ପାକିସ୍ତାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଭାରତର କିଛି ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ନଜର ପକାନ୍ତୁ

୧. ଅପରେସନ୍ ରିଡଲ୍ (୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ)

୧୯୬୫ ମସିହାରେ ଅପରେସନ୍ ଜିବ୍ରାଲ୍ଟର ଏବଂ ଗ୍ରାଣ୍ଡ୍ ସ୍ଲାମ୍ କୋଡ୍ ନାମରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଭାରତୀୟ ସେନା ଅପରେସନ୍ ରିଡଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଜବାବ ଦେଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC) ଉଲ୍ଲଂଘନ କରି ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବାରୁ, ଭାରତ ୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୬୫ ରେ ଲାହୋର ଏବଂ କସୁରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ଏହି ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା । ପାକିସ୍ତାନ ସେନା ଉପରେ ଯାହର ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡିଥିଲା ।

୨. ଅପରେସନ୍ ଆବଲେଜ୍ (୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ)

ଅପରେସନ୍ ଆବଲେଜ୍ ମଧ୍ୟ ୧୯୬୫ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତ-ପାକ୍ ସୀମାରେ ବଢୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ପଞ୍ଚିମ ସୀମାରେ ବିଶେଷ କରି କଚ୍ଛ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅପରେସନ୍ ଆବଲେଜ୍ ଲଞ୍ଚ କରିଥିଲା ଭାରତୀୟ ସେନା । ଯଦିଓ ଏହା ତୁରନ୍ତ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରିଣତ ହୋଇନଥିଲା, ବରଂ ଏହି ବଡ଼ ଧରଣର ଗତି ଭାରତର ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା । ଏହି ଅଭିଯାନ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୫ରେ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲା ।

ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଦୁଇଟି ଅଭିଯାନ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପଛକୁ ଠେଲି ନେଇଯାଇଥିଲା । ଏବଂ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ତାସକେଣ୍ଟ ଚୁକ୍ତିନାମା ହୋଇଥିଲା ।

୩. ଅପରେସନ୍ କାକଟସ୍ ଲିଲି (୧୯୭୧ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ)

ଅପରେସନ୍ କାକଟସ୍ ଲିଲି, ଯାହାକୁ ମେଘନା ହେଲି ସେତୁ କିମ୍ବା ମେଘନା କ୍ରସିଂ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଡିସେମ୍ବର ୧୯୭୧ରେ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା । ଏହା ଭାରତୀୟ ସେନା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଦ୍ୱାରା ମେଘନା ନଦୀ ପାର ହୋଇ ଆଶୁଗଞ୍ଜ/ଭୈରବ ବଜାରରେ ଏକ ପାକିସ୍ତାନୀ ଦୁର୍ଗକୁ ପାସ୍ କରି ଢାକାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା ।

୪ ଏବଂ ୫. ଅପରେସନ୍ ଟ୍ରାଇଡେଣ୍ଟ ଏବଂ ପାଇଥନ୍ (୧୯୭୧ ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ)

ଉଭୟ ୧୯୭୧ର ଭାରତ-ପାକ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ପାକିସ୍ତାନର ବନ୍ଦର ସହର କରାଚୀରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଅଭିଯାନ ଥିଲା ଟ୍ରାଇଡେଣ୍ଟ ଓ ପାଇଥନ୍ । ଅପରେସନ୍ ଟ୍ରାଇଡେଣ୍ଟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଜାହାଜ ବିରୋଧୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲା । ଏହି ଅପରେସନ୍ ଡିସେମ୍ବର ୪-୫, ୧୯୭୧ ରାତିରେ କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ପାକିସ୍ତାନୀ ଜାହାଜ ଏବଂ ସୁବିଧା ଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରବଳ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା।
ପରିଣାମ ସୂରୁପ ପାକିସ୍ତାନ ହାରିଥିଲା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ।

୬. ଅପରେସନ୍ ମେଘଦୂତ (ସିଆଚେନ୍ ବିବାଦ)

୧୯୮୪ ସୁଦ୍ଧା, ଲଦାଖର କିଛି ଅଜ୍ଞାତ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାକିସ୍ତାନର କାର୍ଟୋଗ୍ରାଫିକ୍ ଆକ୍ରମଣ, ଯାହା ସିଆଚେନ୍‌ରେ ବିଦେଶୀ ପର୍ବତାରୋହଣ ଅଭିଯାନକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା । ଯାହା ଭାରତ ପାଇଁ ସେ ସମୟରେ ଏକ ବଡ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଥିଲା । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଗୁଇନ୍ଦା ସୂଚନା ପାଇବା ପରେ, ଭାରତ ସିଆଚେନ୍ ଉପରେ ନିଜର ଦାବିକୁ ବୈଧ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରୟାସକୁ ବିଫଳ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା। ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଏପ୍ରିଲ୍ ୧୯୮୪ରେ ସିଆଚେନ୍‌ରେ ଅପରେସନ୍ ମେଘଦୂତ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନକୁ ସାମଗ୍ରୀମାନ ପରିବହନ କରିଥିଲା । Mi-୧୭, Mi-୮, ଚେତକ ଏବଂ ଚିତା ହେଲିକପ୍ଟରମାନେ ଗ୍ଲେସିୟରକୁ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀମାନ ପରିବହନ କରିଥିଲେ । ଫଳରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଏବଂ ଘାଟି ଗୁଡିକରେ 300 ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କରାଯାଇଥିଲା । ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ଜବାବରେ ନିଜ ସେନାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲା ସେତେବେଳକୁ ଭାରତୀୟ ସେନା ସେସବୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଖର ଏବଂ ଘାଟିଗୁଡିକୁ ଦଖଲ କରିସାରିଥିଲା ।

୭. ଅପରେସନ ବିଜୟ (1999 କାର୍ଗିଲ ସଂଘର୍ଷ)

କାରଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଧିକୃତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ମେ 1999 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟ ଅଭିଯାନର କୋଡନେମ୍ ଥିଲା ଅପରେସନ ବିଜୟ । ଏହି ଅପରେସନ ସଫଳତାର ସହିତ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଟାଇବା ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନର୍ବାର ଦଖଲ କରିଥିଲା । ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତର ବିଜୟ ହୋଇଥିଲା ।

8. ଅପରେସନ ସଫେଦ ସାଗର (1999 କାର୍ଗିଲ ସଂଘର୍ଷ)

1999 କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଭୂମିକାର କୋଡନେମ୍ ଥିଲା ଅପରେସନ ସଫେଦ ସାଗର । ଏଥିରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା ସହିତ କାର୍ଗିଲ ସେକ୍ଟରରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ଥାନରୁ ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ବିତାଡିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସିରିଜ୍ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ ସାମିଲ ଥିଲା । 1971 ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ଏହା ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ପରିମାଣର ବ୍ୟବହାର ଥିଲା ।

9. 2016 ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍

ଉରି ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅପରେସନକୁ ସର୍ଜିକାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମ ଦିଆଯାଇ ନଥିଲା । ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀରରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା ପାର କରି ଆତଙ୍କବାଦୀ ଲଞ୍ଚ୍ ପ୍ୟାଡ୍‌ଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା ।

10. ଅପରେସନ୍ ବନ୍ଦର (2019 ବାଲାକୋଟ ଏୟାର ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍)

ଫେବୃଆରୀ 2019 ରେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀରରେ ଏକ CRPF କ୍ୟାମ୍ପ ଉପରେ ଜୈସ୍-ଏ-ମହମ୍ମଦର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଥିଲା । ଯେଉଁଥିରେ 40 ଜଣ ସୈନିକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ । ଅପରେସନ୍ ବନ୍ଦର ଅଧୀନରେ, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାକିସ୍ତାନର ବାଲାକୋଟରେ ଜୈସ୍-ଏ-ମହମ୍ମଦର ତାଲିମ ଶିବିର ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା । ଯେଉଁଠି ଅନେକ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ନିପାତ କରିଥିଲା ଭାରତ ।