୧ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୩ । ନାସାର କଲୋମ୍ବିଆ ସ୍ପେସ ସଟଲ୍ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରୁଥିଲା । ସାଥିରେ ଥିଲେ ୭ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀ । ଏବଂ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ କଳ୍ପନା ଚାୱଲା । ୨ ସପ୍ତାହ ସ୍ପେସରେ ରହିବା ପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରୁଥିଲେ ମହାକାଶଚାରୀ । ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ନିଜ ମାଟିକୁ ଛୁଇଁବାର ଉତ୍ସାହ । ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲା ପୃଥିବୀ, ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ପରିବାର ଲୋକେ, ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲା ନାସା । ସ୍ପେସ ସଟଲ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଯାନ୍ତ୍ରୀକ ତ୍ରୁଟି ନଜର ଆସୁନଥିଲା । ହେଲେ ଅଚାନକ ସକାଳ ୮.୪୪ ମିନିଟ ସମୟରେ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ସ୍ପେସ ସେଣ୍ଟର ସହ କଲୋମ୍ବିଆ ସ୍ପେସ ସଟଲ୍‌ର ସମସ୍ତ କନେକ୍ସନ ତୁଟି ଯାଇଥିଲା । ଆଉ ଚାଲି ଯାଇଥିଲା ୭ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ଜୀବନ ।

ଏହି ଘଟଣା ପାଇଁ ସାରା ପୃଥିବୀ ସ୍ବଧ ହୋଇଯାଇଥିଲା । କାରଣ ଆଉ କିଛି ସମୟରେ ପୃଥିବୀକୁ ଛୁଇଁବାକୁ ଯାଉଥିବା କଳ୍ପନା ଜୀବନ ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି ଯାଇଥିଲେ । ଏବେ ସୁନୀତା ଉଇଲିୟମଙ୍କ ଫେରିବାର ଖୁସି ଆମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭିତରେ ବେଶ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଦେଇଛି । ହେଲେ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ, ଯଦି ସୁନୀତା ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି ପାରିଲେ, ତେବେ କାହିଁକି ଫେରି ପାରିଲେନି କଳ୍ପନା ? କେଉଁ ପ୍ରକାର ତ୍ରୁଟି ତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଆଡକୁ ଟାଣିନେଲା ? କେମିତି ଥିଲା ସେଦିନ କଳ୍ପନାଙ୍କର ଶେଷ ସମୟ ? ଆଜି ଆଲୋଚନା କରିବା କଳ୍ପନାଙ୍କ ଶେଷ ଯାତ୍ରାର ପୁରା କାହଣୀ । ତା ପୂର୍ବରୁ ଦେଖନ୍ତୁ ଏମିତି ଥିଲା କଳ୍ପନାଙ୍କର ଶେଷ ଭିଡିଓ ।

୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୩ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କଲମ୍ବିଆ ସ୍ପେସ ସଟଲ୍‌ର ଯାତ୍ରା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ନିଜର ପ୍ରଥମ ମିଶନକୁ ଖୁବ ସାବାଧାନ ଏବଂ ସଫଳତାର ସହ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବାହ୍ୟ ଆସ୍ତରଣ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବା ପାଇଁ ଏହି ମିଶନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ମିଶନରେ ମଧ୍ୟ ତ୍ରୁଟିକୁ ଖୁବ ସତର୍କତାର ସହ ସମ୍ଭାଳି ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ କଳ୍ପନା । ଏଥିପାଇଁ ଭାରତର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦ୍ର କୁମାର ଗୁଜରାଲ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଥିଲେ ।

ତେବେ ୧୬ ଜାନୁଆରୀରେ ୨୦୦୩ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା କଲୋମ୍ବିଆର ଶେଷ ମିଶନ ଯାତ୍ରା । ସାଥିରେ ଥିଲେ ୭ ମହାକାଶଚାରୀ । କଳ୍ପନା ଚାୱଲା , କର୍ନଲ ରିକ୍ ହସବେଣ୍ଟ,କମାଣ୍ଡର ୱଲିୟମ ମାକ୍‌କୁଲ , ଲେପ୍ଟିନେଣ୍ଟ କର୍ନଲ ମାଇକଲ ଏଣ୍ଡରସନ , କ୍ୟାପଟେନ ଡେବିଡ ବ୍ରାଉନ , କମାଣ୍ଡର ଲାହୌଲ କ୍ଲାର୍କ, ଇସ୍ରାଏଲି କର୍ନଲ ଇଲନ ରେମନ । ୧୬ ଦିନ ସ୍ପେସରେ ରହିବା ପରେ ସେମାନେ ୮୦ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଥିଲେ ।
ତେବେ ଫେରିବା ଦିନ ଦୁର୍ଘଟଣାର ୩, ୪ ମିନିଟ ପୂର୍ବଯାଏଁ ମଧ୍ୟ କାହାକୁ ଜଣା ନଥିଲା କି ଏପରି ଦୁର୍ଘଟଣା ତାଙ୍କ ସହ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସୁଥାଇ ପାରେ, ଦୁର୍ଘଟଣା ହେଲା କେମିତି ? ସ୍ପେସ ମିଶନରେ ଥିବା ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ଭୁଲ ଯୋଗୁଁ  ଏପରି ଦୁର୍ଘଟଣା ହୋଇଥିଲା କି ?

ପ୍ରକୃତରେ ସ୍ପେସ ମିଶନରେ ଥିବା ୭ ଜଣ ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ବି ଭୂଲ ନଥିଲା । ବରଂ ସେମାନେ ଦୁର୍ଘଟଣାର କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବଯାଏଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମ୍ପର୍କରେ ଅବଗତ ନଥିଲେ । ଠିକ ଘଟଣା ଘଟିବାର ୧ ମିନିଟ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ସୂଚନା ଯାଇଥିଲା, ଆଉ ସେହି ସମୟରେ ପୃଥିବ ସହ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ କନେକ୍ସନ କଟି ଯାଇଥିଲା ।

ଆପଣଙ୍କୁ ହୁଏତ ଏକଥା ବିଶ୍ବାସ ହୋଇନପାରେ, କିନ୍ତୁ ଘଟଣାକୁ ୧୬ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଜାଣିଥିଲେ ନାସାର କିଛି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ । କାରଣ ମିଶନ ଲଞ୍ଚ ସମୟରେ ଟ୍ୟାଙ୍କରେ ଲାଗିଥିବା ଇନସୁଲେସନ ଫର୍ମର ଏକ ଛୋଟ ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗି ସ୍ପେସ ସଟଲର ବାମ ପାର୍ଶ୍ବର ଏକ ଅଂଶକୁ ଖରାପ କରି ଦେଇଥିଲା । ଯାହାଦ୍ବାରା ଏଥିରେ ଏକପ୍ରକାର ଛୋଟ କଣା ହୋଇଯାଇଥିଲା । ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବା ଦିନ ଯେଉଁ ଗତିରେ ଏହି ସ୍ପେସ ସଟଲ ପୃଥିବୀ ଆଡକୁ ଆସୁଥିଲା, ଏହି କଣା ଧିରା ଧିରେ ବଡ ହେବାରେ ଲାଗୁଥିଲା । ବାୟୁର ଚାପଦ୍ବାରା ଏହା ଏକ ବିଶାଳ ଦୁର୍ଘଟଣାର ରୂପ ନେଉଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ମତରେ ଏପରି ଫୋମ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ ଅନେକ ମିଶନରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହି ମିଶନରେ ଫୋମ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ ବେଳେ ଭୂଲ ସ୍ଥାନରେ ଯାଇ ପିଟି ହୋଇଥିଲା ।

ଶେଷରେ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାର ୧ ମିନିଟ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସ୍ପେସ ସଟଲରେ ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ହେଲେ ସେତେବେଳେ ଧିରେ ଧିରେ ଏହି ସ୍ପେସ ସଟଲ ଟୁକୁଡା ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ଲାଗିଥିଲା । ଏହାପରେ ଦୀର୍ଘ ସାଢେ ୨ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ମିଶନ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା । ଏହି ଫୋମ ରାମ୍ପ ଡିଜାଇନକୁ ସ୍ପେସ ସଟଲରୁ ହଟାଇ ଏହାର ଡିଜାଇନ ବଦଳା ଯାଇଥିଲା । ଏହାପରେ ଦୀର୍ଘ ୨୨ ବର୍ଷ ବିତିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏପରି କୌଣସି ଦୁର୍ଘଟଣା ହୋଇନାହିଁ । କୁହାଯାଉଥିଲା, ନାସା ପକ୍ଷରୁ ଯଦି ସେହି ମହାକାଶଚାରୀଙ୍କୁ ଏପରି ତ୍ରୁଟି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥାନ୍ତା, ତାହେଲେ ହୁଏତ ମହାକାଶଚାରୀ ମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଏଥିପ୍ରତି ସତର୍କ ହୋଇଥାନ୍ତେ ।