Water Crisis / ଭାରତରେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତରକୁ ନେଇ ବଢ଼ିଲା ଚିନ୍ତା, କୃଷିଠାରୁ ଖାଦ୍ୟ ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଡ଼ିପାରେ ପ୍ରଭାବ

ଭାରତରେ ଭୂତଳ ଜଳର ହ୍ରାସକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ିଛି... ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥା ୱାର୍ଲ୍ଡ ମେଟିଓରୋଲଜିକାଲ୍ ଅର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ (WMO)ର ନୂଆ ‘State of Global Water Resources 2025’ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୦୨୨ରୁ ୨୦୨୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଭୂତଳ ଜଳ ହ୍ରାସ ଦେଖାଯାଇଛି । ବିଶେଷକରି ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର ସାଧାରଣ ସ୍ତରଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ତଳେ ରହିଛି। ଅତ୍ୟଧିକ ଭୂତଳ ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ବୋଲି ରିପୋର୍ଟରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

ଭାରତର ୨୦୨୫ ସରକାରୀ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୪୪୮.୫୨ ବିଲିୟନ୍ କ୍ୟୁବିକ୍ ମିଟର୍ (BCM) ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନଃଭରଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ ପ୍ରାୟ ୨୪୭.୨୨ BCM ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଉଛି । ୨୦୨୫ରେ ଦେଶର ୭୩୦ଟି ଆସେସମେଣ୍ଟ ୟୁନିଟ୍‌କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୂତଳ ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ କରୁଥିବା ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା ।

କୃଷକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ
ଭୂତଳ ଜଳସ୍ତର କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ତଳକୁ ଗଲେ ଏହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ କୃଷି ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ । ଚାଷ ପାଇଁ ଅଧିକ ଗଭୀରରୁ ପାଣି ଉଠାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଫଳରେ ବୋରିଂ, ପମ୍ପ ଚଳାଇବା ଏବଂ ଜଳସେଚନରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କିମ୍ବା ଡିଜେଲ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିପାରେ ।

୨୦୨୫ରେ ଭାରତରୁ ଉତ୍ତୋଳନ କରାଯାଇଥିବା ଭୂତଳ ଜଳର ପ୍ରାୟ ୮୭ ପ୍ରତିଶତ କୃଷି କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ଆକଳନ କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ଭୂତଳ ଜଳ ହ୍ରାସର ପ୍ରଭାବ ସିଧାସଳଖ କୃଷକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ।

ବଢ଼ିପାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଓ ଡିଜେଲ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ
ପାଣି ଯେତେ ତଳକୁ ଯିବ, ତାହାକୁ ଉପରକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ସେତେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ ହେବ । ଏଥିପାଇଁ ଅଧିକ କ୍ଷମତାସମ୍ପନ୍ନ ପମ୍ପର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିପାରେ । ଫଳରେ କୃଷକଙ୍କ ଜଳସେଚନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବା ସହ ଚାଷର ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ ।

ମହଙ୍ଗା ହୋଇପାରେ ଖାଦ୍ୟ
ଜଳସେଚନ ଓ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ଫସଲ ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉପରେ ପଡ଼ିବ । ଏହା ଫସଲ ଓ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ । ପ୍ରାଥମିକ କୃଷି ଉତ୍ପାଦନର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ ପ୍ୟାକେଜ୍‌ଡ ଫୁଡ୍ ସମେତ ସମଗ୍ର ଫୁଡ୍ ସପ୍ଲାଏ ଚେନ୍ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ ।

ପିଇବା ପାଣି ପାଇଁ ବଢ଼ିପାରେ ସଙ୍କଟ
କେବଳ କୃଷି ନୁହେଁ, ଘରୋଇ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଭୂତଳ ଜଳ ଉପରେ ବହୁମାତ୍ରାରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ୨୦୨୫ରେ ଉତ୍ତୋଳନ ହୋଇଥିବା ଭୂତଳ ଜଳର ପ୍ରାୟ ୧୧ ପ୍ରତିଶତ ଘରୋଇ ବ୍ୟବହାରରେ ଯାଇଥିଲା । ଜଳସ୍ତର ଆହୁରି ତଳକୁ ଗଲେ ଗାଁ ଓ ସହରରେ ଅଧିକ ଗଭୀର ବୋରୱେଲ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିଲେ କମ୍ ଆୟକାରୀ ପରିବାର ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବାହ୍ୟ ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭରତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ ।

ପାଣିର ଗୁଣବତ୍ତା ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା
ଭୂତଳ ଜଳ ସଙ୍କଟ କେବଳ ପାଣିର ପରିମାଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ, ଏହାର ଗୁଣବତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତାର କାରଣ । ଭୂତଳ ଜଳରେ ନାଇଟ୍ରେଟ୍, ଫ୍ଲୋରାଇଡ୍, ଆର୍ସେନିକ୍, ୟୁରାନିୟମ୍ ଓ ଅଧିକ ଲବଣତା ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଯାଉଛି । ୨୦୨୫ରେ ଦେଶର ୫୦୬ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଦୂଷଣ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଦିଆଯାଇଛି ।
ଫଳରେ ଭୂତଳ ଜଳ କମିବା ସହ ବଞ୍ଚିଥିବା ପାଣି କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ପାନୀୟ ଉପଯୋଗୀ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେବ। ପାଣିକୁ ପାନୀୟ ଉପଯୋଗୀ କରିବା ପାଇଁ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିପାରେ ।

ସହରରେ ବଢ଼ିପାରେ ଜମି ଧସିବାର ଆଶଙ୍କା
କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅତ୍ୟଧିକ ଭୂତଳ ଜଳ ଉତ୍ତୋଳନ ଯୋଗୁଁ ଜମି ଧସିବାର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସଡ଼କ, କୋଠାବାଡ଼ି, ପାଇପଲାଇନ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ ।

ଭୂତଳ ଜଳର କ୍ରମାଗତ ହ୍ରାସ କେବଳ ପାଣିର ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ । ଏହା କୃଷି, କୃଷକଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଖାଦ୍ୟ ଦର, ପାନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ । ତେଣୁ ଭୂତଳ ଜଳର ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତୋଳନ ରୋକିବା ସହ ବର୍ଷାଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ, ଭୂତଳ ଜଳ ରିଚାର୍ଜ ଏବଂ ଜଳର ସୁଚିନ୍ତିତ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ।