Ration Card / ୨୦୧୧ର ଜନଗଣନା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଛି ଆଜିର ରାସନ... ରାସନ କାର୍ଡ ଅଛି ତ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି

Key Points
ଜଣେ ପାଉଛନ୍ତି ମାଗଣା ରାସନ, ଆଉ ଜଣେ ଭୋକରେ, ଦୋଷ କାହାର?
୨୦୧୧ର ଜନଗଣନା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରୁଛି ଆଜିର ରାସନ କେତେ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ରାସନ କାର୍ଡ ଅଛି ତ ଖାଦ୍ୟ ଅଛି
ଗଳିର ଶେଷ ମୁଣ୍ଡରେ ଦୁଇଟି ଘର ମୁହାଁମୁହିଁ ରହିଛି । ପ୍ରଥମ ଘରେ ରୁହନ୍ତି ସାବିତ୍ରୀ । ଦୁଇଟି ସନ୍ତାନର ମା' ଏବଂ ଜଣେ ବିଧବା । ପ୍ରତି ମାସରେ ସେ ଏକ କପଡ଼ା ବ୍ୟାଗ୍ ଓ ଏକ ପୁରୁଣା ରାସନ କାର୍ଡ ଧରି ରାସନ ଦୋକାନକୁ ଯାଆନ୍ତି । ସେଠାରୁ ମାଗଣା ଚାଉଳ ଓ ଗହମ ନେଇ ଘରକୁ ଫେରନ୍ତି ।
ଦ୍ୱିତୀୟ ଘରେ ରୁହନ୍ତି ତାଙ୍କ ପଡ଼ୋଶୀ ଫାତିମା । ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଭଡ଼ାରେ ଅଟୋ ଚଳାନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ଝିଅର ଜନ୍ମ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା । ଫାତିମାଙ୍କ ଆୟ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କଠାରୁ ବେଶି ନୁହେଁ । ତାଙ୍କ ଘରର ଚୁଲି ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଜଳେ ନାହିଁ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଲମାରିରେ କୌଣସି ରାସନ କାର୍ଡ ନାହିଁ । ମାସ ଶେଷରେ ଅର୍ଥର ଅଭାବ ହେଲେ ସେ ଦୋକାନୀଙ୍କଠାରୁ ଧାର ଆଣି ଘର ଚଳାନ୍ତି ।
ଏହି ଦୁଇ ମହିଳା କେବେ ଏ ବିଷୟରେ ପରସ୍ପର ସହ କଥା ହୋଇନାହାନ୍ତି । ସେମାନେ କେବଳ ଏତିକି ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ସରକାରୀ ତାଲିକା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣଙ୍କ ନାମ ଅଛି, ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର ନାହିଁ । ଏହି ତାଲିକା ପଛରେ ରହିଛି ଏକ ସଂଖ୍ୟା, ଯାହା ଫାତିମାଙ୍କ ଝିଅ ଜନ୍ମ ହେବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇସାରିଥିଲା ।
ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନରେ କାହାକୁ ମିଳେ ରାସନ ?
୨୦୧୩ ମସିହାର ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ (National Food Security Act) ଶସ୍ତା ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଇବାକୁ ହକ୍ଦାର ଲୋକଙ୍କ ନାମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ । ଏହା କେବଳ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରତିଶତ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି ।
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଏହି ଯୋଜନାରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରିବେ ।
- ସହରାଞ୍ଚଳର ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଏହାର ସୁବିଧା ପାଇପାରିବେ ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରତିଶତ ୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ଫାତିମାଙ୍କ ଝିଅ ସେହି ଜନଗଣନାରେ ଗଣନା ହୋଇପାରିନାହିଁ, ଯାହା ତାଙ୍କ ଜନ୍ମର ଚାରି ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଏକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହୋଇପାରେ । କିନ୍ତୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ ।
କେତେ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳୁଛି ମାଗଣା ରାସନ ?
ପ୍ରଥମେ ଜାଣିବା ଦରକାର ଏହି ଯୋଜନାର ପରିସର କେତେ ବଡ଼ । ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାୟ ୮୧.୩୫ କୋଟି ଲୋକ ସରକାରଙ୍କ ସାର୍ବଜନୀନ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (Public Distribution System ବା PDS) ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଇବାକୁ ହକ୍ଦାର ।
୨୦୨୨ ମସିହା ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିତାଧିକାରୀମାନେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ପାଉଥିଲେ।
- ଚାଉଳ କିଲୋ ପିଛା ୩ ଟଙ୍କା ।
- ଗହମ କିଲୋ ପିଛା ୨ ଟଙ୍କା ।
- ମୋଟା ଶସ୍ୟ, ଯେପରିକି ବାଜରା, କିଲୋ ପିଛା ୧ ଟଙ୍କା । କିନ୍ତୁ ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୨ରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଏହି ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଗଣାରେ ଯୋଗାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା ।
ଏହି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ:
- ପ୍ରାଥମିକତା ପରିବାରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ମାସିକ ୫ କିଲୋ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ମିଳେ ।
- ଅନ୍ତ୍ୟୋଦୟ ଅନ୍ନ ଯୋଜନାରେ ସବୁଠାରୁ ଗରିବ ପରିବାରକୁ ମାସିକ ୩୫ କିଲୋ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ମିଳେ ।
ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସରକାର ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ । ଦେଶରେ ଏବେ ବି ଭୋକ ଓ ପୁଷ୍ଟିହୀନତା ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା । ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ବିକାଶରେ କିଛି ସୁଧାର ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣର ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ ପାଉନାହାନ୍ତି ।
ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଯୋଜନା ଗରିବ ପରିବାର ପାଇଁ ଏକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଭଳି କାମ କରୁଛି । ପରିବାରର ରୋଜଗାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅସୁସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା କାମ ନମିଳୁ, ଅତି କମ୍ରେ ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ପଡ଼େ ନାହିଁ । ସାବିତ୍ରୀ ଏହି ଯୋଜନାର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝନ୍ତି ।
କାରଣ ସେ ଜଣେ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ମାଗଣା ରାସନ ମିଳିଲେ ଘରର ଅନ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଇଁ କିଛି ଟଙ୍କା ବଞ୍ଚିଯାଏ । ସେହି ଟଙ୍କାରେ ଡାଲି, ପନିପରିବା, ପିଲାଙ୍କ ସ୍କୁଲ ଖାତା କିମ୍ବା ଔଷଧ କିଣିହୁଏ । ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ପେଟ ପୂରଣ କରିବାର ବିଷୟ ନୁହେଁ। ଏହା ପରିବାରର ଅନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅର୍ଥ ବଞ୍ଚାଇଥାଏ।
ମାଗଣା ରାସନ ଯୋଜନାରୁ କିଏ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି?
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଏହି ଯୋଜନାର ମୂଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବୁଝିବା । କାହାକୁ ରାସନ ମିଳିବ, ତାହା ଆଜିର ଦିନରେ କିଏ ଗରିବ କିମ୍ବା କିଏ ଭୋକରେ ଅଛି, ତାହାର ସର୍ଭେ ଆଧାରରେ ନୁହେଁ । ବରଂ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୋଇଛି ।
ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକାର କର୍ମୀମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏହି ସମସ୍ୟା ଉଠାଇ ଆସୁଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଜନଗଣନାର ତଥ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଅଦ୍ୟତନ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଆଜି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଯୋଜନାର ହକ୍ଦାର, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଲୋକ ଏହାର ସୁବିଧା ପାଇପାରନ୍ତେ ।ଆଗାମୀ ଜନଗଣନା ପରେ ଏହି ତାଲିକାର ଆଧାର ବଦଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।
କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି। ଯେଉଁ ପରିବାରର ନାମ ତାଲିକାରେ ନାହିଁ, ସେହି ପରିବାର ତାଲିକାରେ ଥିବା ପରିବାରଠାରୁ କମ୍ ଗରିବ ନୁହେଁ। ପୁରୁଣା ଜନଗଣନା, ହଜିଯାଇଥିବା କାଗଜପତ୍ର କିମ୍ବା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ଏକ ଛୋଟ ଭୁଲ୍ ଯୋଗୁଁ କାହାର ନାମ ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିଯାଇପାରେ। ଏହି ତାଲିକାରେ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ମାସ ମାସ ସମୟ ଲାଗିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଭୋକ କାହା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ ।
ରାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଏହାର ସଫଳତା
ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ତ୍ରୁଟି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର କିଛି ବଡ଼ ସଫଳତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶର ଅନେକ ରାସନ ଦୋକାନରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ରାସନ ବଣ୍ଟନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣିବା ସହ ଅନିୟମିତତା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିଛି । ଏହା ସହିତ 'One Nation One Ration Card' ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ପ୍ରବାସୀ ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେଶ୍ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଛି । ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ଜଣେ ଶ୍ରମିକ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ରାସନ କାର୍ଡ ତିଆରି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ସେଠାରୁ ନିଜ ହକ୍ର ରାସନ ନେଇପାରୁଛନ୍ତି ।
କାମ ପାଇଁ ବାରମ୍ବାର ସ୍ଥାନ ବଦଳାଉଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସୁବିଧା।
ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ରାସନର କଳାବଜାରୀ ଓ ଖୋଲା ବଜାରକୁ ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ ଚାଲାଣ ଭଳି ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ କିଛି ମାତ୍ରାରେ କମିଛି। ଯଦିଓ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମଧ୍ୟ କିଛି ସମସ୍ୟା ରହିଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ଆଧାର ଆଧାରିତ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ମେସିନ୍ରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଛାପ ମେଳ ଖାଏ ନାହିଁ। ଫଳରେ ଯୋଗ୍ୟ ହିତାଧିକାରୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ପରିବାର ରାସନ ନପାଇ ଖାଲି ହାତରେ ଫେରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି।
ପୁରୁଣା ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ କ'ଣ ଦୂର ହୋଇପାରିବ ଭୋକ ?
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କେହି ଜାଣିଶୁଣି ଫାତିମାଙ୍କୁ ରାସନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି ।୨୦୧୧ ମସିହାର ଜନଗଣନା ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଦେଖିପାରିନଥିଲା, କାରଣ ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲା। ସରକାରୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତଥ୍ୟ ଓ ଆକଳନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ତଥ୍ୟ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଅଦ୍ୟତନ ହେଉଛି, ତାହା ହିଁ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।
ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଦଳୁଛି। ନୂଆ ପିଲା ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, ନୂଆ ପରିବାର ଗଠନ ହେଉଛି, ଅନେକ ଲୋକ ଗରିବୀ ଭିତରକୁ ଠେଲି ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଯଦି ସରକାରୀ ତାଲିକା ପୁରୁଣା ତଥ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହିବ, ତେବେ ଅନେକ ଯୋଗ୍ୟ ଲୋକ ଏହି ଯୋଜନାରୁ ବାଦ୍ ପଡ଼ିବେ । ପ୍ରତି ମାସର ଶେଷ ଦିନରେ ସାବିତ୍ରୀ ନିଜ ରାସନ ବ୍ୟାଗ୍ ଧରି ଫାତିମାଙ୍କ ଘର ସାମ୍ନା ଦେଇ ଫେରନ୍ତି। ସେ ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ଘଟଣା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛି । ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏମିତି କେତେ ଲୋକ ଥାଇପାରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଭୋକରେ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସରକାରୀ ତାଲିକାରେ ସେମାନଙ୍କ ନାମ ନାହିଁ ?
📱 Get Argus News App
✨Related Topics
Explore more stories