ଯେତେବେଳେ ବି ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଏ, ଭାରତୀୟ ସେନା ସର୍ବଦା ଆଗରେ ଥାଆନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କର ସାହସ ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ସହିତ, ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ କେବଳ ଦେଶର ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ବରଂ ସାତ ସମୁଦ୍ର ପାର ଅଶାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖନ୍ତି । ଏହା ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର ହେଉ କିମ୍ବା ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଦେଶ ହେଉ, ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଅନୁକରଣୀୟ ସାହସର ସହିତ ସେମାନଙ୍କର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କେଉଁ ଦେଶରେ ଏବଂ କାହିଁକି ଆମର ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଛି ।

ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଶାନ୍ତିର ଦୂତ
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ସର୍ବଦା ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତିର ସମର୍ଥକ ରହିଆସିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର) ଶାନ୍ତି ମିଶନରେ ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗଦାନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟୋଜିତ ହୁଅନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ହିଂସା ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଘଟେ କିମ୍ବା ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ମିଶନଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାଥମିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଲାଗୁ କରିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ୱାଭାବିକତା ଫେରାଇ ଆଣିବା। ଭାରତୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ଏହି ଉପସ୍ଥିତି ଭାରତର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ସାମରିକ କ୍ଷମତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ ।

ଲେବାନନର ଅଗ୍ନିରେ ଶାନ୍ତି ଆଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ
ଇସ୍ରାଏଲ ବର୍ତ୍ତମାନ ଲେବାନନରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛି। ଏହି ସମୟରେ, ସେଠାରେ ଭାରତୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ। ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହିଜବୋଲା ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଭାରତ ଜାତିସଂଘ ମିଶନ (UNIFIL) ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ସୈନିକଙ୍କ ଏକ ବଡ଼ ଦଳକୁ ନିୟୋଜିତ କରିଛି। ସେମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ସୀମାରେ ଯେକୌଣସି ଅନୁପ୍ରବେଶ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଫର ଜୋନ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା। ଲେବାନନର ପର୍ବତମାଳାରେ ନିୟୋଜିତ ଏହି ସାହସୀ ସୈନିକମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଏଡାଇବା ପାଇଁ ନିଜ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଉଛନ୍ତି।

କଙ୍ଗୋ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିଦ୍ରୋହ ସହିତ ଲଢ଼ିବା
ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ କଙ୍ଗୋ (DRC) ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ହିଂସା ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ୨୦୦୫ ମସିହାରୁ ସେଠାରେ ଶାନ୍ତିରକ୍ଷା ମିଶନ (MONUSCO) ର ଅଂଶ ହୋଇଛନ୍ତି। କଙ୍ଗୋ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଣରାଜ୍ୟର ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ବାଟାଲିୟନ କେବଳ ଏହି ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିହତ କରୁନାହିଁ ବରଂ ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଭାରତୀୟ ସୈନିକଙ୍କ ଶୃଙ୍ଖଳା ଏବଂ ମାନବିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।

ଦକ୍ଷିଣ ସୁଡାନରେ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଢାଲ
ଦକ୍ଷିଣ ସୁଡାନ ବିଶ୍ୱର ନୂତନତମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାତିଗତ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଗୃହଯୁଦ୍ଧ ଦ୍ୱାରା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଏଠାରେ ଜାତିସଂଘ ମିଶନ (UNMISS) ଅଧୀନରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନିରୀହ ନାଗରିକଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ। ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ବିସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ଭାରତୀୟ ସେନାର ଉପସ୍ଥିତି ଏହି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶାର କିରଣ ପ୍ରଦାନ କରେ। ଦକ୍ଷିଣ ସୁଡାନରେ ଭାରତୀୟ ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ସମେତ ସାମରିକ ୟୁନିଟ୍ ମଧ୍ୟ ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପୁନରୁଦ୍ଧାରରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି ।

ଗୋଲାନ ହାଇଟ୍ସ ଉପରେ ବନ୍ଦ ସତର୍କତା
ସିରିଆ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବିବାଦୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ଗୋଲାନ ହାଇଟ୍ସ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଉତ୍ତପ୍ତ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ଜାତିସଂଘ ବାହିନୀ (UNDOF) ର ଅଂଶ। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାଥମିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚୁକ୍ତିନାମା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଏତେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଯେ ସାମାନ୍ୟତମ ଭୁଲ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ବିଚକ୍ଷଣତା ଏବଂ ସତର୍କତା ସହିତ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ଏଠାରେ ପରିସ୍ଥିତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି ।

ରଣନୈତିକ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନିୟୋଜନ
ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ମିଶନ ବ୍ୟତୀତ, ଭାରତ ଆର୍ମେନିଆ ଭଳି ଦେଶ ସହିତ ଏହାର ରଣନୈତିକ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିୟୋଜନ କରିଛି। ଆର୍ମେନିଆ ଏବଂ ଆଜରବାଇଜାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଭାରତ ସହିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଏହି ନିୟୋଜନକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଭାରତ ତାଞ୍ଜାନିଆ, ମୋଜାମ୍ବିକ, ଆଇଭରି କୋଷ୍ଟ, ଇଥିଓପିଆ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଭଳି ଦେଶରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମୋସ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଭଳି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ସେଠାରେ ଭାରତୀୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଛି ।

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଭାରତର ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ପ୍ରଭାବ
ଆଜି, ପୋଲାଣ୍ଡ, ଜିବୁତି ଏବଂ ଆର୍ମେନିଆ ଭଳି ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଭୂମିକାରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହା ମାନବୀୟ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ହେଉ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନାକୁ ତାଲିମ ଦେବା ହେଉ, ଭାରତୀୟ ସେନା ନିରନ୍ତର ବିସ୍ତାର କରୁଛି। ଭାରତର ଧ୍ୟାନ ଜିବୁତି ଏବଂ ମୋଜାମ୍ବିକ ଭଳି ସାମୁଦ୍ରିକ ରାଷ୍ଟ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜଳଦସ୍ୟୁ ପ୍ରତିରୋଧ ଉପରେ ରହିଛି। ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଭାରତର ନରମ ଶକ୍ତି ଏବଂ କଠିନ ଶକ୍ତିର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସନ୍ତୁଳନକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। ଆଜି, ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନେ ଆଉ କେବଳ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ଥାପତ୍ୟର ମେରୁଦଣ୍ଡ ପାଲଟିଛନ୍ତି ।