ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ କୌଶଳ ସହିତ ତାଳ ଦେଇ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି ମାନବ ସଭ୍ୟତା । ବିଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ରଗତି ସହିତ ଆଧୁନିକତାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ନିଜର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଭୁଲିଯାଉଛନ୍ତି ଦେଶବାସୀ । ସମୟ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ସହିତ ବଢୁଛି ପରିବେଶ ଉପରେ ଚାପ। ବଢିବାରେ ଲାଗିଛି ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ । ଫଳରେ ଆମର ସୁନ୍ଦର ପରିବେଶ ହେଉଛି ପ୍ରଦୂଷଣ । ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିବା ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨ ଡିସେମ୍ବରରେ ଜାତୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି ।

ଦେଶ ପାଳୁଛି ଜାତୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦିବସ । ଏହି ଦିବସର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଜଳ, ବାୟୁ ଓ ମୃତ୍ତିକାକୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ମୁକ୍ତ ରଖିବା । ଶିଳ୍ପ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା । ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦିଗରେ ଉଦ୍ୟମ କରିବା । ଆମ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷଣରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା । ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଅନେକ ଆଇନ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି । ଏହି ଦିବସକୁ ପାଳନ କରିବା ସହିତ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିବା ଆଇନ ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବା । ପ୍ରଦୂଷଣର ଅନେକ କାରଣ ଅଛି ।

ଫାୟାର କ୍ରାକର, ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ, ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ, ଯାନବାହନରୁ ବିଷାକ୍ତ ଗ୍ୟାସ ଲିକ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଦୂଷଣ କରୁଛି । ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରଦୂଷଣର ଉତ୍ସକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରିବାର ଆଜି ଦିନ ଟିଏ । ସେହିପରି ଦୁଃଖଦ ଭୋପାଳ ଗ୍ୟାସ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରଭାବିତ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଜାତୀୟ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଭୋପାଳ ଗ୍ୟାସ ବିପର୍ଯ୍ୟୟକୁ ବିଶ୍ଵର ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ଶିଳ୍ପ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଷତିକାରକ ମିଥାଇଲ ଆଇସୋକିଆନେଟ ଗ୍ୟାସ ଲିକ ଯୋଗୁଁ ଘଟିଥିଲା ଏହି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ । ଏହି ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାରେ ପ୍ରାୟ ୩ ହଜାର ୭୮୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।

ଭାରତର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପୋର୍ଟାଲ ଅନୁଯାୟୀ, ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହେତୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ୭ ନିୟୁତ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛନ୍ତି । ବାୟୁରେ ଥିବା ପ୍ରଦୂଷକ ଶରୀରରେ ଥିବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଆମ ଶରୀରର ଫୁସଫୁସ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ହୃତପିଣ୍ଡ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ । ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହିଁ ଓଜନ ସ୍ତରର କ୍ଷତି ପାଇଁ ଦାୟୀ । ପ୍ରଦୂଷଣ ରୋକିବାକୁ ହେଲେ ଯାନବାହାନ ବ୍ୟବହାରର ଅପେକ୍ଷକୃତ କମାଇବା, ଧୂଆଁ କରୁଥିବା ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁ ନ ଜଳାଇବା, ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାରକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଓ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ପାଇଁ ସହରୀ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ସବୁଜ ଛାତ ପରି ବୃକ୍ଷରୋପଣର ବୃଦ୍ଧି କଲେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୋଇପାରିବ ।

ଅନ୍ୟପଟେ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ମୋଦି ସରକାର ବ୍ୟାପକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି । ୨୦୧୯ ଜାନୁଆରୀରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସରକାର ଜାତୀୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ବାୟୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ଭାବରେ ୨୦୧୯ ସହିତ NCAP ଏକ ମଧ୍ୟମ ଅବଧି ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଜନା ହୋଇଛି । ସେହିପରି ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ସହରାଞ୍ଚଳ କେନ୍ଦ୍ର ଗୁଡ଼ିକରେ ବାୟୁର ଗୁଣବତ୍ତା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ସହିତ ଜନସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜାତୀୟ ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ।

ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦେଶ ବାହ୍ୟ ତଥା ଘରୋଇ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱରେ ବାର୍ଷିକ ୧.୬୭ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟୁଛି । ଷ୍ଟ୍ରୋକ, ହୃଦଘାତ, ମଧୁମେହ, ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ, ଫୁସଫୁସ ଓ ନବଜାତକ ଶିଶୁମାନେ ବିଶେଷ କରି ପ୍ରଦୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା SoGA ୨୦୨୦ ରିପୋର୍ଟ କହୁଛି । ଏପରି ସ୍ଥଳେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ନିୟମ ସହିତ ନାଗରିକ ମାନେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପ୍ରତି ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ଯାପନ ସମ୍ଭବ ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଦେଶ ଖବର...