ଭାରତ ବିରୋଧରେ ପାକ୍ ର ବଡ଼ ଷଡଯନ୍ତ୍ର। ସାଉଦି ସହ ନାଟୋ ଷ୍ଟାଇଲରେ କଲା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି। ଜଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି କରି ସାଉଦିକୁ ଭାରତ ବିରୋଧୀ କରିବାକୁ ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖୁଛି ପାକ୍। ସାଉଦି-ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ହେଲା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି। ଭାରତ ସହ ପାକର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ କାହାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ସାଉଦି ତାକୁ ନେଇ ଉଠିଲାଣି ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ।

ବୁଧବାର ସାଉଦି ଆରବ ଓ ଆଣବିକ ଅସ୍ତ୍ର ଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିବା ରଣନୈତିକ ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହେଲାଣି ଅନେକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପାକିସ୍ତାନ କିମ୍ବା ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରୁ ଯେ କୌଣସି ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ । ପାକ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ସରିଫଙ୍କ ସାଉଦି ଆରବ ଗସ୍ତ କରି ଏପରି ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷରିତ କରାଇଛନ୍ତି।

ତେବେ ଦୁଇଦେଶର ମିଳିତ ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା କେବଳ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ ବରଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତିପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ଯୋଗଦାନ ଦେବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ । ଏଥିରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଉଭୟ ଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯିବ । ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ମାଧ୍ୟମରେ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା, ମିଳିତ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ବିକାଶ କରିବା ଏବଂ ଯେକୌଣସି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି ।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ କଣ?

ତେବେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷର ହେବା ପରେ ଅନେକ କଳ୍ପନା ଜଳ୍ପନା ଜାରି ରହିଛି ଯେ, ଭାରତ ସହ ପାକର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସାଉଦି ପାକକୁ ସହଯୋଗ କରିବ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ତା ନୁହେଁ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ କଣ? ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ସାଉଦି ଆରବ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଭାରତ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ। ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ବାସ୍ତବତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଏବଂ ଘୋଷଣାର ସମୟ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ। ଏହି ଚୁକ୍ତି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଶ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଘଟଣାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ନୁହେଁ। ଭାରତ ସହିତ ସାଉଦି ଆରବର ସମ୍ପର୍କ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଛି। ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ବଢାଇବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିବେ।

ସେହିପରି ସାଉଦି ଆରବ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ବୃହତ୍ତମ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଂଶୀଦାର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ରିୟାଦ ପାଇଁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ। ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ୪୧.୮୮ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ପାକିସ୍ତାନ ଓ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ମାତ୍ର ୩-୪ ବିଲିୟନ ଡଲାରର। ତେଣୁ ସାଉଦି ଆରବ ଭାରତ ବିରୋଧରେ ଯିବା ସମ୍ଭାବନା କମ୍।

ଚୁକ୍ତି ପଛରେ ଇସ୍ରାଏଲ!

ସେପଟେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ପଛରେ ଇସ୍ରାଏଲ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି। କାରଣ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇରାନ, ଲେବାନନ, ସିରିଆ, ୟେମେନ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ କତାରରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ବୃଦ୍ଧି କରି ଆରବ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିପଦ ଘଣ୍ଟି ବଜାଇଥିଲା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏକମାତ୍ର ଆଣବିକ ସଶସ୍ତ୍ର ଦେଶ ବୋଲି ଗଲ୍ଫ ଦେଶମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ସାଉଦି-ପାକିସ୍ତାନ ଏକତା ଇସ୍ରାଏଲ ପାଇଁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

କାରଣ ପାକିସ୍ତାନ ଏକ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଶ। ତେଣୁ ସାଉଦି-ପାକିସ୍ତାନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି କାଗଜପତ୍ରରେ ପାରସ୍ପରିକ, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବରେ ତାହା ନୁହେଁ। ଯଦି ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ ତେବେ ରିୟାଦ ଏହାର ଭାରତ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିପଦରେ ପକାଇବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଇସ୍ରାଏଲ କେବେ ସାଉଦି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ଧର୍ମ, ରାଜନୀତି ଓ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।

ଏପଟେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବର ଏହି ଚୁକ୍ତି ପରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିଛି। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ କହିଛି ଯେ ସରକାର ଦେଶର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଏବଂ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ନେବେ।