Divorce Order / 'ଶରିଆ କୋର୍ଟର ଆଦେଶ କାହାର ବିବାହକୁ ଭାଙ୍ଗିପାରିବ ନାହିଁ... ଛତିଶଗଡ଼ ହାଇକୋର୍ଟର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି

ମୁସଲିମ ମହିଳାଙ୍କ ବୈବାହିକ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ମାମଲାରେ ଛତିଶଗଡ଼ ହାଇକୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି । କୌଣସି ବେସରକାରୀ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ନିଜକୁ ‘ଶରିଆ କୋର୍ଟ’ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଉଥିବା ସଂଗଠନର ଦେଶର ଆଇନ ଅନୁସାରେ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମାନ୍ୟତା ନାହିଁ ବୋଲି କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ।
ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ଏଭଳି ବେସରକାରୀ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା କୌଣସି ମହିଳା କିମ୍ବା ପୁରୁଷଙ୍କ ବୈବାହିକ ସ୍ଥିତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ । ଏପରିକି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କୌଣସି ଆଦେଶ ମାଧ୍ୟମରେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ ମଧ୍ୟ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ।

କ’ଣ ଥିଲା ମାମଲା ?
ଏହି ମାମଲା ରାୟପୁରର ଟିକରାପାରା ଅଞ୍ଚଳର ନିରୋଶ ଅବ୍ବାସୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ । ନିରୋଶଙ୍କ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ୨୦୧୫ରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ୧୮ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୦ରେ ତାଙ୍କ ବିବାହ ମହମ୍ମଦ ଆବିଦ ଖାନଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିଲା । ବିବାହ ପରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନୂଆ ପରିବାରରେ ଖାପ ଖୁଆଇବାକୁ ନେଇ ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ବିବାଦ ବଢ଼ିବା ପରେ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଶାଶୁଘର ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଯାତନା ଦେଇଥିବା ନିରୋଶ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । 

‘ୱାନ୍ ଷ୍ଟପ୍ ସଖୀ ସେଣ୍ଟର’ରେ କାଉନସେଲିଂ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇନଥିଲା । ଏହା ପରେ ନିରୋଶ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ SSPଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ । ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୧ରେ ରାୟପୁର ମହିଳା ଥାନାରେ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଶାଶୁଘର ପରିବାର ବିରୋଧରେ IPC ଧାରା ୪୯୮-A ଏବଂ ୩୪ ଅନୁଯାୟୀ FIR ରୁଜୁ ହୋଇଥିଲା ।

ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦାବି କ’ଣ ଥିଲା ?
ଅନ୍ୟପଟେ, ନିରୋଶଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦାବି ଥିଲା ଯେ ସେ ‘ତଲାକ-ଏ-ହସନ’ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁସାରେ ତିନୋଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ତାଙ୍କୁ ତଲାକ ଦେଇସାରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ, ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଏବଂ ୩୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୧ରେ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ତଲାକ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।
ଏହା ପରେ ରାୟପୁରର ‘ଇଦାରା-ଏ-ଶରିଆ ଇସ୍ଲାମିକ କୋର୍ଟ’ ୧୮ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୨ରେ ଏକ ଆଦେଶ ଜାରି କରି ନିରୋଶଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କଠାରୁ ତଲାକଶୁଦା ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲା ।

‘ବେସରକାରୀ ଧାର୍ମିକ ମତ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ’
ଇଦାରା-ଏ-ଶରିଆର ଏହି ଆଦେଶକୁ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରାଯାଇଥିଲା । ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଜଷ୍ଟିସ୍ ଅମିତେନ୍ଦ୍ର କିଶୋର ପ୍ରସାଦଙ୍କ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଶରିଆ କୋର୍ଟର ଏହି ଆଦେଶକୁ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ବିହୀନ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ହାଇକୋର୍ଟ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଐତିହାସିକ ‘ବିଶ୍ୱ ଲୋଚନ ମଦନ ବନାମ ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ମାମଲାର ରାୟକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।

କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ଦାରୁଲ କଜା କିମ୍ବା ଫତୱା ଜାରି କରୁଥିବା ଏଭଳି ବେସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଦେଶର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପିତ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନୁହନ୍ତି । ସେମାନେ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ମତ ଦେଇପାରନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ସେହି ମତ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର, ବୈବାହିକ ସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଦାୟିତ୍ୱକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ ନାହିଁ ।

ବୈବାହିକ ସ୍ଥିତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ସକ୍ଷମ ଅଦାଲତ
ହାଇକୋର୍ଟ ଯାଚିକାକୁ ଆଂଶିକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି ଇଦାରା-ଏ-ଶରିଆ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଆଦେଶକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି । କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବିବାହ ବିଚ୍ଛେଦ କିମ୍ବା କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ବୈବାହିକ ଅଧିକାର ଓ ସ୍ଥିତିର ଆଇନଗତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କେବଳ ଦେଶର ସକ୍ଷମ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇପାରିବ ।
ତେବେ ଏହି ରାୟ ସମୟରେ ହାଇକୋର୍ଟ ‘ତଲାକ-ଏ-ହସନ’ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ବୈଧତା ଉପରେ କୌଣସି ମତ ଦେଇନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହାକୁ ନେଇ କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶୁଣାଇନାହାନ୍ତି । ଏହି ରାୟର ମୁଖ୍ୟ ସାର ହେଉଛି ବେସରକାରୀ ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥାର ଆଦେଶ ଆଇନଗତ ଅଦାଲତର ରାୟର ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ ।