ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ହେଉ ବା ସାଧାରଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଷ ଆମେ ଯେଉଁ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ଉତ୍ତୋଳନ କରୁ ଯେଉଁ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାଟି ଦେଖିଦେଲେ ଆମ ଛାତି ଗର୍ବରେ ଫୁଲିଯାଏ ଏହାର ରଙ୍ଗ..ଡିଜାଇନ କଣ ଆରମ୍ଭରୁ ଏମିତି ଥିଲା । ଯେଉଁ ଲାଲ କିଲ୍ଲା ଆମେ ଦେଖୁଛେ କଣ ପ୍ରଥମରୁ ଏହାର ରଙ୍ଗ ଲାଲ୍ ଥିଲା । ନା ଏହା ପଛରେ କିଛି କାରଣ ରହିଛି...ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା

ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ କୌଣସି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ନଥିଲା । 'ଜନ ଗଣ ମନ'ର ବଙ୍ଗଳା ସଂସ୍କରଣ ୧୯୧୧ ମସିହାରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ଆମର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ପାଖରେ ଥିବା ଜାତୀୟ ପତାକା ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଏହି ରୂପରେ ଆସିଛି । ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ବର୍ତ୍ତମାନର ରୂପ 1921 ମସିହାରେ ତାମିଲନାଡୁର ଜଣେ ଚାଷୀ ପିଙ୍ଗାଲି ଭେଙ୍କେୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଥିଲା। ଆରମ୍ଭରୁ ପତାକାରେ କେବଳ କେଶର ଏବଂ ସବୁଜ ରଙ୍ଗ ଥିଲା । ଧଳା ପଟି ଏବଂ ମଝିରେ ଅଶୋକ ଚକ୍ରର ଚିନ୍ତାଧାର ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କର ଥିଲା । ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ କେଶର ସାହସ ଏବଂ ତ୍ୟାଗର ପ୍ରତୀକ, ସବୁଜ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସାହସିକତାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ ଏବଂ ଧଳା ଶାନ୍ତିର ପ୍ରତୀକ । ବର୍ତ୍ତମାନର ଜାତୀୟ ପତାକା 22 ଜୁଲାଇ 1947 ରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଡିସେମ୍ବର 2021 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କେବଳ ଖଦି ବିକାଶ ଏବଂ ଗ୍ରାମୋଦ୍ୟୋଗ ପାଖରେ ଆମର ଜାତୀୟ ପତାକା ତିଆରି କିମ୍ବା ଯୋଗାଣ କରିବାର ଲାଇସେନ୍ସ ଥିଲା । ଅର୍ଥାତ୍ କେବଳ ଏହି ଦୁଇ ସଂସ୍ଥା ହିଁ ଜାତୀୟ ପତାକା ତିଆରି କରିପାରୁଥିଲେ । 30 ଡିସେମ୍ବର 2021 ରେ, ଏହାକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ପରେ ପଲିଷ୍ଟର କିମ୍ବା ମେସିନ୍ ନିର୍ମିତ ପତାକାରେ ତିଆରି ଜାତୀୟ ପତାକାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ପାଳନର ଅଂଶ ନଥିଲେ । ପ୍ରକୃତରେ, ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ ରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ବାଂଲାଦେଶର ନୋଆଖାଲିରେ ଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ହିନ୍ଦୁ ଏବଂ ମୁସଲମାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ । ସେ ୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ ରେ କୋଲକାତାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବସ୍ତିରେ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ରକ୍ତପାତ ବନ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସେ ଅନଶନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ଲର୍ଡ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନଙ୍କ ପ୍ରେସ୍ ସଚିବ କ୍ୟାମ୍ପବେଲ ଜନସନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ମିତ୍ର ବାହିନୀ ନିକଟରେ ଜାପାନର ଆତ୍ମସମର୍ପଣର ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର୍ଷିକୀ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ପଡୁଥିଲା, ତେଣୁ ମାଉଣ୍ଟବ୍ୟାଟେନ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ଭାରତକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦେବା ପକ୍ଷରେ ଥିଲେ।ଭାରତ ସହିତ, ଅନ୍ୟ ତିନୋଟି ଦେଶ, ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ରିପବ୍ଲିକ୍ ଅଫ୍ କଙ୍ଗୋ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଏବଂ ଲିଚେନଷ୍ଟାଇନ୍ ମଧ୍ୟ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ପାଳନ କରନ୍ତି ।

ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନ ହେବା ପରେ, ଗୋଆ ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ୍ ଶାସନ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ୧୯୬୧ରେ, ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂଘର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସେତେବେଳେ ଅନେକ ରାଜ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ନଥିଲା ଯାହାକୁ ପରେ ରାଜ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ସ୍ୱାଧୀନତା ସମୟରେ, ଭାରତରେ 17 ଟି ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ 550 ରୁ ଅଧିକ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ବ୍ରିଟିଶ ରାଜଠାରୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, ଏହି ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଭାରତୀୟ ସଂଘ କିମ୍ବା ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭାରତୀୟ ସଂଘରେ 28 ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଆଠଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ରହିଛି ।

ଦେଶର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଜଣେ ଷ୍ଟାଇଲ୍ ଆଇକନ୍ ଥିଲେ । ସେ ଭୋଗ ପତ୍ରିକାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ । ନେହେରୁଙ୍କ ଡ୍ରେସିଂ ସେନ୍ସ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଟ୍ରେଣ୍ଡ ପାଲଟିଯାଇଥିଲା । ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପତ୍ରିକା 'ଟାଇମ୍' ଦ୍ୱାରା ନେହେରୁ ଜ୍ୟାକେଟ୍ 'ବିଶ୍ୱ ଫ୍ୟାଶନ୍ ଟ୍ରେଣ୍ଡ' ଭାବରେ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ 'ଜନ ଗଣ ମନ ଅଧିନାୟକ ଜୟ ହେ' ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ 1911 ଡିସେମ୍ବର 27 ରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଗୀତଟି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋରଙ୍କ ଭାଣିଜୀ ସରଳା ଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ ଗାଇଥିଲେ । ସେ ଏହି ଗୀତଟି ଏକ ସ୍କୁଲ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଗାଇଥିଲେ । ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ୱର ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଏକ ଛୋଟ ଜିଲ୍ଲା ମଦନପିଲ୍ଲାଇରୁ ନିଆଯାଇଛି ।

ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଭାରତୀୟ ସଂଘର ଅଂଶ ହୋଇଥିବା ଶେଷ ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା। 26 ଜାନୁଆରୀ 1950 ରେ, ହାଇଦ୍ରାବାଦ ରାଜ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଭାରତର ଏକ ଅଂଶ ହୋଇଗଲା । ଏହି ଦିନ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । ଜାନୁଆରୀ 1950 ରେ, ଏମକେ ଭେଲୋଡିଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ରେଖା 15 ଅଗଷ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ ନଥିଲା । ୧୭ ଅଗଷ୍ଟରେ ରାଡକ୍ଲିଫ୍ ରେଖା ଘୋଷଣା କରି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା । ଏହି ରେଖା ବ୍ରିଟିଶ ଓକିଲ ସାର୍ ସିରିଲ୍ ରାଡକ୍ଲିଫ୍ ଆଙ୍କିଥିଲେ ।

ପ୍ରତିବର୍ଷ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲକିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଚୀରରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ଉତ୍ତୋଳନ କରନ୍ତି। ଏହି ଦୁର୍ଗ ପଞ୍ଚମ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୦୭ ମସିହାରେ, ଏହି ଦୁର୍ଗକୁ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ଲାଲକିଲ୍ଲା ବିଷୟରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ ଯେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ରଙ୍ଗ ଲାଲ ନୁହେଁ, ବରଂ ଧଳା। ଯେତେବେଳେ ଏହା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହାର ରଙ୍ଗ ଏମିତି ନଥିଲା ।

ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ, ଏହି କୋଠାର ଅନେକ ଅଂଶ ଚୂନପଥରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଏହାର ରଙ୍ଗ ଧଳା ଥିଲା। କୁହାଯାଏ ଯେ କିଛି ସମୟ ପରେ ଚୂନପଥର ଖରାପ ହେବା ଏବଂ ପଡ଼ିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ତେଣୁ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ଏହାକୁ ଘୋଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଲାଲ୍ ରଙ୍ଗ କରିଦେଇଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ, ପରେ ଏହାକୁ କୁହାଗଲା 'ଲାଲ କିଲ୍ଲା' । ଏହାର ପ୍ରକୃତ ନାମ କିଲା-ଏ-ମୁବାରକ । ମୋଗଲ ଶାସନ ସମୟରେ, ରାଜ ପରିବାର ଏହାକୁ ମୁବାରକ କିଲ୍ଲା ମଧ୍ୟ କହୁଥିଲେ ।