ନବରାତ୍ରିର ପର୍ବ ମା’ ଦୂର୍ଗାଙ୍କର ପୂଜା ଅଟେ ଓ ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ ମା’ଙ୍କର ୯ ଟି ରୂପକୁ ପୂଜା କରାଯାଇ ଭକ୍ତିର ସହିତ ନବରାତ୍ରି ପାଳନ କରେ। ଏହା ଉପବାସ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଏବଂ ନିଷ୍କ୍ରିୟତା ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତି ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ହୋଇ ନଅ ଦିନ ପାଳନ କରିବା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଭୋଜନ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଏବଂ କନ୍ୟା ପୂଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦିନ ପାଇଁ ନିରାମିଷ ହେବା ସହିତ ଜଡିତ।

କୁହାଯାଏକି ରୋଷେଇ ଘରକୁ ପିଆଜ,ରସୁଣ ଓ ମାଂସ ଆସିନଥାଏ । ଘରେ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ । କିନ୍ତୁ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ବିହାରର କିଛି ସ୍ଥାନରେ, ସମାନ ପର୍ବକୁ ଭିନ୍ନ ସ୍ୱାଦ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ। ମାଛ, ମଟନ୍ ଏବଂ ଚିକେନକୁ ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ ମା' ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଭୋଗ ଲଗାଇଥାନ୍ତି
ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଥାଏ କି ନବରାତ୍ରୀ ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକମନେ ନିରାମିଷ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ବେଳେ ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ କାହିଁକି ଆମିଷ ଭୋଜନ କରନ୍ତି?

ନବରାତ୍ରିରେ ବଙ୍ଗାଳୀମାନେ କାହିଁକି ଆମିଷ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତି?
ବଙ୍ଗାଳୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଖାଦ୍ୟକୁ ଭକ୍ତି ସହ ତୁଳନା କରନ୍ତି ନାହିଁ । ମାଛ, ମଟନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ । ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଜୀବନରେ ଖୁସି, ଆଶୀର୍ବାଦ ଭରିଯାଏ ବେଲି ବିଶ୍ଵାସ ରହିଛି ।

କିମ୍ଵଦନ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦୁର୍ଗା ମାଙ୍କୁ କୈଳାସ ପର୍ବତରୁ ତାଙ୍କ ମାତୃଗୃହକୁ ଫେରିବା ପାଇଁ ଏକ ଝିଅ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଯାହାକୁ ସ୍ନହ,ଭଲପାଇବା ଓ ସୁସ୍ଵାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଏ ଯାହା ଫଳରେ ସୁଖଃ,ଶାନ୍ତି,ସମୃଦ୍ଧି ଘରକୁ ଆସିଥାଏ ମାନିଥାନ୍ତି ।

ନବରାତ୍ରୀରେ ଉପବାସ କରି,ସମସ୍ତେ ଗୋଟାଏ ସ୍ଥାନରେ ଏକାଠ ହୋଇ ଭୋଗ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି ତା'ସହ ଇଲିଶ ମାଛ, ଠାରୁ ମଟନ୍ କୋଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତ କାଯାଇଥାଏ । ଆମିଷ ଭୋଗ ଲାଗିବାର ପରମ୍ପରା ରୀତିନୀତି କହିଁ କେଉଁ କାଳରୁ ରହିଆସିଛି ।
ଭୋଗ ଭାବରେ ମାଛ ଏବଂ ମଟନ୍

ବଙ୍ଗାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ, ମାଛକୁ ପ୍ରଜନନ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମୟରେ ଏହାକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇବାର ଏକ ଉପାୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ସେହିପରି, କିଛି ମନ୍ଦିରରେ ଛେଳିକୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ ।

ଅନେକ ପରମ୍ପରା ନିରାମିଷଭୋଗକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯୋଡିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ବଙ୍ଗଳାର ମା'ଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଉପାସନା କରାଯାଇଥାଏ। ଖାଦ୍ୟ,ନିରାମିଷ ହେଉ କି ମାଂସାହାର ଏହାକୁ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଭାବରେ ଏହା ଅଶୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ।

ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ନବରାତ୍ରି ସମୟରେ ସମଗ୍ର ଭାରତ ନିରାମିଷଭୋଜୀ ହୋଇଥାଏ । ସେହି ସମୟରେ ବଙ୍ଗଳାର ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଭକ୍ତି, ଭୋଗ, ପ୍ରେମ ଏବଂ ବିବିଧତା ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ଭାରତର ପରମ୍ପରାର ବିବିଧତା ଏବଂ ଏକାଠି ପର୍ବ ପାଳନ କରିବାର ଏକତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।