ଆସନ୍ତା 11 ତାରିଖରେ ତାଳଚେର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ ମା' ହିଙ୍ଗୁଳା ଯାତ୍ରା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମା' ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କ ଯନ୍ତlଳ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଯାଇଛି । ଏହି ଯନ୍ତାଳ ପୂଜା ଥିତି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ଚୈତ୍ର ମାସରେ ମା'ଙ୍କ ପୂଜା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । ହିଙ୍ଗୁଳା ଯାତ୍ରାର ନଅ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଯନ୍ତlଳ ପୂଜା ହେଇଥାଏ । ଵିଧି ଅନୁଯାୟୀ ରାଜାଙ୍କ ଘରୁ ମା'ଙ୍କ ଲାଗି ଭୋଗ ଆସିଥାଏ।

ଏକ ବିରାଟ ପଟୁଆରରେ ଆଲାମ ଆସି ମା'ଙ୍କ ପୀଠରେ ପୂଜା ହେଇଥାଏ । ମା' ପାତିଆରୀ ଆସି ମା'ଙ୍କ ଆବାହନ ପୂଜା କରିଥାନ୍ତି । ପୂଜା ହେବାର ପରଦିନ ପ୍ରାତଃ ପୂର୍ବରୁ ଦେହୁରୀକୁ ସ୍ୱପ୍ନାଦେଶ ହେଇ ମା' ମନ୍ଦିରର ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମ ଭାଗରେ ଉଭା ହୁଅନ୍ତି । ମା'ଙ୍କ ଉଭା ସ୍ଥଳ ପୂଜା ପରେ ବହୁ ଆଡମ୍ବରରେ ନଅ ଦିନ ଧରି ଚାଲିବ । ଯନ୍ତlଳ ପୂଜା ଠାରୁ ମା' ଙ୍କ ପୂଜା ରୀତିନୀତି ସବୁ ଆରମ୍ଭ ହେଇଥାଏ ।

ମା' ଙ୍କ ପୀଠ ଯେତିକି ପ୍ରାଚୀନ ସେତିକି ବୈଚିତ୍ରମୟ । ଏପରିକି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ କହେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ଧାମ ସହ ମା'ଙ୍କ ପୀଠର ରହିଛି ନିବିଡ ସମ୍ପର୍କ । କାରଣ ମା' ହେଉଛନ୍ତି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ରୋଷ ଘର ଠାକୁରାଣୀ । ସେଥିପାଇଁ ତ ଅଗ୍ନି ରୂପରେ ମା' ହିଙ୍ଗୁଳା