ପୁରୀ: ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହେଲା ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର । ମନରେ ଅପୂର୍ବ ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦ ନେଇ ପୂଣ୍ୟତୋୟା ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ସପ୍ତମୀ ବୁଡ ଦେଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ । ମାଘ ସପ୍ତମୀର ପବିତ୍ର ତିଥିରେ ଅର୍କକ୍ଷେତ୍ର କୋଣାର୍କ ନିକଟସ୍ଥ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ବୁଡ ଦେଇ ନିଜକୁ ଧନ୍ୟ ମନେ କରିଛନ୍ତି ଲକ୍ଷାଧିକ ସାଧୁ ସନ୍ଥ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ । ସକାଳୁ ସକାଳୁ ବ୍ରାହ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାରେ ବୁଡ଼ ପକାଇ ତୀର୍ଥଜଳରେ ସକଳ ଶକ୍ତିର ଆଧାର ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବାର ରହିଥାଏ ପରମ୍ପରା । ଦାନ ଧର୍ମ କରି ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବାର ବିଶ୍ଵାସକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଥାନ୍ତି ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ କୋଣରୁ ଆସିଥିବା ଭକ୍ତ । ପଦ୍ମପୁରାଣର ପ୍ରାଚୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ଅର୍କ ତୀର୍ଥର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । 

ତିଥି ନିର୍ଘଣ୍ଟ ଅନୁସାରେ ଭୋର ୪ଟା ୩୪ ମିନିଟ୍ ରେ ନୀତି କାନ୍ତି, ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହାଆଳତି ପରେ ବୁଡ଼ ପକାଇଥିଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ । ତିନି ଠାକୁର ତ୍ରିବେଣୀଶ୍ୱର, ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱର ଓ ଐଶାନେଶ୍ୱର ମହାପ୍ରଭୁ ରାତ୍ର ୩ ଟା ୩୦ ରେ ପାରମ୍ପରିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ବାହାରି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ତୀର୍ଥ ମଣ୍ଡପରେ ପହଞ୍ଚି ମହାସ୍ନାନ କରିବା ପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ବୁଡ଼ ପକାଇଇଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମାଧିପୂରର ତ୍ରିବେଣୀଶ୍ୱର ମହାପ୍ରଭୁ, କୁରୁଜଙ୍ଗର ଦକ୍ଷିଣେଶ୍ୱର ଓ ସନ୍ତପୁରର ଐଶାନେଶ୍ୱର ମହାପ୍ରଭୁ ତିନି ଠାକୁରଙ୍କୁ ଗତକାଲି ରାତିରେ ବିମାନବିଜେ କରିଥିବା ବେଳେ ରାତ୍ର ୧୨ଟାରେ ତିନିଠାକୁର କୋଣାର୍କ ଏନଏସି ମଣ୍ଡପରେ ଏକତ୍ରିତ ପରେ ଭୋଗ ଲାଗି ହୋଇଥିଲେ ।

ଏହାପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ଅଭିମୁଖେ ବାହାରିଥିଲେ ୩ ଠାକୁର । ସେଥିପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ପୁଷ୍କରିଣୀ ଖନନ ସହ ବିଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯିବା ସହ ୩୩ ପ୍ଲାଟୁନ ଫୋର୍ସ ମୁତୟନ ହୋଇଥିଲେ । ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳ ସିସିଟିଭି ବଳୟରେ ରହିବା ସହ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ବ ଅଧିକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ରହିଥିଲେ। 

ସେପଟେ ଏହି ମାଘ ସପ୍ତମୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ଐତିହାସିକ ଖଣ୍ଡଗିରି ମେଳା । ସେଥିପାଇଁ ଖଣ୍ଡଗିରିରେ ଜମିଲାଣି ସାଧୁସନ୍ଥ ଓ ନାଗା ବାବାଙ୍କ ଭିଡ । ଦେଶର କୋଣ ଅନୁକୋଣରୁ ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ଖଣ୍ଡଗିରିକୁ  ସାଧୁସନ୍ଥ ଧାଇଁ ଆସିଥିବା ବେଳେ ନାଗା ବାବା ଓ ସାଧୁସନ୍ଥଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ଵନୀରେ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହେଉଛି ପୁରା ଖଣ୍ଡଗିରି ପାହାଡ ।