ଭୁବନେଶ୍ବର ୦୪/୦୧: ବଢିଛି ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୀତି। ୨୦୨୩-୨୪ ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୧୧.୪୦ ପ୍ରତିଶତ ହାରରେ ବଢ଼ିଛି। ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ ୮.୯୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ୨୦୨୦-୨୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏହା ୫.୪୦ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ରହିଥିଲା। ତେଣୁ ବାର୍ଷିକ ବିକାଶ ହାର ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୧୩.୩୦ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି । ରାଜ୍ୟର ବଜେଟ ପରିଚାଳନାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି ସିଏଜି। ୨୦୨୦-୨୧ରେ ବଜେଟ ପରିମାଣ ୧୬୭୬୬୩ କୋଟି ଥିବାବେଳେ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ଏହା ୭୧.୬୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୮୭୭୭୦ କୋଟିରେ ପହଂଚିଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସଂଚୟ ୧୭.୭୦ପ୍ରତିଶତ ରୁ ୨୫.୯୮ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ବୋଲି ଭାରତର ମହାଲେଖା ନିୟନ୍ତ୍ରକ ତଥା ମହାସମୀକ୍ଷକ (ସିଏଜି)ଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକବର୍ଷ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥାପିତ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଓଡ଼ିଶାର ରାଜସ୍ବ ବଳକା ୨୨,୬୫୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହାକି ଜିଏସ୍‌ଡିପିର ୨.୫୪ ପ୍ରତିଶତ। ସେହିଭଳି ବିତ୍ତୀୟ ନିଅଣ୍ଟ ୨୫,୦୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ରହିଛି, ଯାହା ଜିଏସ୍‌ଡିପିର ୨.୮୧ ପ୍ରତିଶତ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିତ୍ତୀୟ ନିଅଣ୍ଟ ଜିଏସ୍‌ଡିପିର ୩ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ସେହିଭଳି ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଋଣ ବୋଝ ଜିଏସ୍‌ଡିପିର ୧୫.୪୮ ପ୍ରତିଶତରେ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ତୁଳନାରେ ରାଜସ୍ବ ବୃଦ୍ଧି ତାଳ ଦେଇ ବଢ଼ୁନାହିଁ। ରାଜସ୍ବ ଆୟ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ମାତ୍ର ୨.୪୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧.୮୩ ଲକ୍ଷ କୋଟିରେ ରହିଛି।

ରାଜ୍ୟର ପୁଞ୍ଜିବ୍ୟୟ ୪୫,୪୮୧ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହା ମୋଟ ବ୍ୟୟର ୨୨ ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। କିନ୍ତୁ ୭୨୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟର ଭୁଲ୍‌ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଇଥିବାରୁ ସିଏଜି ଉଦ୍‌ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଲେଜର୍‌ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପାଣ୍ଠି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଦ୍ବାରା ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଦେଖାଦେଇଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ବା ଶାସନର ପାରଦର୍ଶିତାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତାବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ରାଜ୍ୟର ୨୭ଟି ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟୋଗ ୫୧୪୬.୭୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ଲାଭାଂଶ ପ୍ରଦାନ କରିନାହାନ୍ତି। ଆର୍ଥିକ ରିପୋର୍ଟିଂ ମାତ୍ରାଧିକ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି। ୧୬,୫୮୫.୪୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିନିଯୋଗ ପ୍ରମାଣପତ୍ର(ୟୁସି) ଦେବାକୁ ବାକି ଅଛି। ବଜେଟ୍‌ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ଦକ୍ଷତାର ଅଭାବ ରହିଛି। ମୋଟ ବଜେଟ୍‌ ରାଶିର ୧୯.୫ ପ୍ରତିଶତ ବା ୫୬,୧୫୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ସଞ୍ଚୟ ଭାବେ ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଯୋଜନା ଏବଂ ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି।


ରାଜ୍ୟର ଋଣ-ଜିଏସ୍‌ଡିପି ଅନୁପାତ ଯଦିଓ କମିବାରେ ଲାଗିଛି ତଥାପି ଋଣ ପରିଶୋଧଜନିତ ଚାପ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ରାଜ୍ୟର ମୋଟ ଋଣର ଅଧାରୁ ଅଧିକ ଆସନ୍ତା ୭ ବର୍ଷରେ ପରିଶୋଧ କରିବାକୁ ହେବ। ରାଜସ୍ବ ଆଦାୟରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଉପରେ ରିପୋର୍ଟରେ ଗୁରୁତ୍ବାରୋପ କରାଯାଇଛି। ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ଉଚ୍ଚ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ ସହ ସୁଦକ୍ଷ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ରାଜସ୍ବ ସଂଗ୍ରହରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା, ବଜେଟ୍‌କୁ ବାସ୍ତବବାଦୀ କରିବା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ମଜଭୁତ କରିବା ପାଇଁ କୁହାଯାଇଛି।