ପ୍ରତିବର୍ଷ ଅକ୍ଟୋବର ୨୪ ତାରିଖରେ ବିଶ୍ୱ ପୋଲିଓ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ । ପୋଲିଓମାଇଲାଇଟିସ୍ ବା ପୋଲିଓ ରୋଗ ସମ୍ପର୍କରେ ଲୋକଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବା ଏହି ଦିବସ ପାଳନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ । ପୋଲିଓ ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ଭୂତାଣୁଜନିତ ରୋଗ, ଯାହା ଶରୀରର ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ । ଗୁରୁତର ସ୍ଥିତିରେ ଏହା ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼କୁ ପକ୍ଷାଘାତଗ୍ରସ୍ତ କରିବା ସହ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ।

ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାପିପାରେ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୂଷିତ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ପାଣି ମାଧ୍ୟମରେ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ଏହି ରୋଗରୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଟିକାକରଣ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଭିଭାବକ ପୋଲିଓର ଲକ୍ଷଣ ଓ ଟିକାକରଣ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ପୋଲିଓର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ ?
ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁରେ ସଂକ୍ରମିତ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କେତେକଙ୍କଠାରେ ସାମାନ୍ୟ ଫ୍ଲୁ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ । ଯେପରିକି:
- ଗଳାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା
- ଜ୍ୱର
- ବାନ୍ତି ଲାଗିବା କିମ୍ବା ବାନ୍ତି ହେବା
- ଥକ୍କାପଣ
- ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା
- ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା
ଏହି ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣତଃ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ । ତେବେ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୋଲିଓ ସଂକ୍ରମଣ ଗୁରୁତର ହୋଇ ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ।

ପୋଲିଓର ଗୁରୁତର ଲକ୍ଷଣ
୧. ପାରେସ୍ଥେସିଆ: ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ରେ ଝିମ୍‌ଝିମ୍‌ ହେବା ବା ଛୁଞ୍ଚି ଫୋଡ଼ିବା ଭଳି ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ ।
୨. ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍: ମସ୍ତିଷ୍କ ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଝିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ।
୩. ପକ୍ଷାଘାତ: ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣରେ ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ର ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳ ହେବା ସହ ପକ୍ଷାଘାତ ହୋଇପାରେ । ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ଶାରୀରିକ ଅକ୍ଷମତାର କାରଣ ହୋଇପାରେ ।

ପୋଲିଓର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତର ପରିଣାମ ହେଉଛି ପକ୍ଷାଘାତ, ଯାହା କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଏପରିକି ପୋଲିଓରୁ ସୁସ୍ଥ ହୋଇଥିବା କେତେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କଠାରେ ବହୁ ବର୍ଷ ପରେ ମାଂସପେଶୀରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଳତା ଓ ଥକ୍କାପଣ ଭଳି ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଇପାରେ । ଏହାକୁ ପୋଷ୍ଟ-ପୋଲିଓ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍ କୁହାଯାଏ ।
ଏଥି ସହ ପଢନ୍ତୁ:   ଗାଁ ଗାଁରେ ଉନ୍ନତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଯୋଗାଇବ କ୍ୟୁରବେ; ଜୁଟାଇଲାଣି ୧୦୦ କୋଟି ପାଣ୍ଠି

ଶିଶୁଙ୍କୁ ପୋଲିଓରୁ କିପରି ରକ୍ଷା କରିବେ?
ପୋଲିଓରୁ ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପାୟ ହେଉଛି ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ପୋଲିଓ ଟିକା ଦେବା । ପୋଲିଓ ଟିକା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର:
୧. ଆଇପିଭି (IPV): ଏହାକୁ ଇନଆକ୍ଟିଭେଟେଡ୍ ପୋଲିଓଭାଇରସ୍ ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଟିକା ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଶିଶୁଙ୍କ ବାହୁ କିମ୍ବା ଜଙ୍ଘରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଶରୀରରେ ପୋଲିଓ ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରେ ।
୨. ଓପିଭି (OPV): ଏହାକୁ ଓରାଲ୍ ପୋଲିଓଭାଇରସ୍ ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ କୁହାଯାଏ । ଏହି ଟିକା ଶିଶୁଙ୍କୁ ପାଟିରେ ବୁନ୍ଦା ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।
ଅଭିଭାବକମାନେ ଶିଶୁଙ୍କ ବୟସ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପୋଲିଓ ଟିକା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ । ଟିକାକରଣ ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ନିକଟସ୍ଥ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ ।

ଅଭିଭାବକମାନେ କେଉଁ କଥା ମନେ ରଖିବେ ?
- ଶିଶୁର ଟିକାକରଣ କାର୍ଡ ଯାଞ୍ଚ କରି ସମସ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଟିକା ଦିଆଯାଇଛି କି ନାହିଁ ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ।
- ସରକାରୀ ପୋଲିଓ ଟିକାକରଣ ଅଭିଯାନରେ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଟିକା ଦିଅନ୍ତୁ ।
- ଶିଶୁଙ୍କୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପାଣି ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ ।
- ଖାଇବା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ଶୌଚାଳୟ ବ୍ୟବହାର ପରେ ହାତ ଧୋଇବା ଅଭ୍ୟାସ କରାନ୍ତୁ ।
- ଶିଶୁର ହାତ କିମ୍ବା ଗୋଡ଼ରେ ହଠାତ୍ ଦୁର୍ବଳତା ବା ପକ୍ଷାଘାତ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଖାନା ନିଅନ୍ତୁ ।

ବିଶ୍ୱ ପୋଲିଓ ଦିବସରେ ଆସନ୍ତୁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା କୌଣସି ଶିଶୁ ଯେପରି ପୋଲିଓ ଟିକାରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହୁଏ । ସଚେତନତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟିକାକରଣ ଦ୍ୱାରା ପୋଲିଓମୁକ୍ତ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିବା ସମ୍ଭବ ।