କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬ ଆସନ୍ତାକାଲି (ରବିବାର) ସଂସଦରେ ଆଗତ ହେବ । କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ନବମ ଥର ଲାଗି ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି । ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬-୨୭ ପାଇଁ ଆସିଥିବା ଏହି ବଜେଟ୍‌କୁ ଆଉ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରୁ କମ ସମୟ ବାକି ଅଛି । ସାରା ଦେଶବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ । ନିର୍ମଳା କାଲି ବଜେଟ୍‌ରେ କଣ ବଡ଼ ଘୋଷଣା କରିବେ ? ମଧ୍ୟବିତ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବଜେଟ୍‌ରେ କଣ ରହିଛି ? କେଉଁ ସେକ୍ଟର ଉପରେ ସୁନା କଳସ ଢାଳିବେ ନିର୍ମଳା ?

ବଜେଟ୍‌ ଆସିଲେ ସାଧାରଣତଃ ସଡ଼କ, ରେଳ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ବିଭାଗକୁ ନେଇ ବେଶ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥାଏ । ଗତବର୍ଷ ବଜେଟ୍‌ରୁ ଆମେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର କେଉଁ ସେକ୍ଟରରୁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଆବଣ୍ଟନ କରନ୍ତି ।

କେଉଁ ସେକ୍ଟରରେ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ ?

ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଆବଣ୍ଟନ ମିଳିଥାଏ । ବଜେଟ୍ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ୬.୮୧ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହା ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଥିଲା । ଏହି ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଦରମା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପେନସନ, ଆଧୁନିକୀକରଣ, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ ଓ ଅପରେସନାଲ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆଦି ସାମିଲ ।

ରାଜ୍ୟକୁ କେତେ ଦିଅନ୍ତି ସରକାର ?

କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍ ଖର୍ଚ୍ଚର ଏକ ବଡ଼ ଭାଗ ସିଧାସଳଖ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଟିକସ ଏବଂ ଶୁଳ୍କରେ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଅଂଶ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୨୨% ରହିଥାଏ । ଏହି ପରିମାଣ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଅର୍ଥ କମିଶନ ସୁପାରିଶ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ଏବଂ ବିକାଶକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ।

ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ପରିବହନ

ଦେଶରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରାଥମିକତା । ରାସ୍ତା ଓ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ଲାଗି ସଡ଼କ ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ଏକ ଭଲ ବଜେଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ । ଏହି ଆବଣ୍ଟନ ସମ୍ପତ୍ତି ନିର୍ମାଣ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଦକ୍ଷଥା ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ବିକାଶ ଉପରେ ଫୋକସ କରିଥାଏ । ଯଦି ଆମେ ଗ୍ରାମ ବିକାଶ ସେକ୍ଟର କଥା କହିବା, ତେବେ ଏହି ସେକ୍ଟରକୁ ଗତ ବଜେଟ୍‌ରେ ୨.୬୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଗାଁରେ ରୋଜଗାର ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ବାସଗୃହ ଓ ପରିମଳ ଓ ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା । ସେହିପରି ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପେନସନ ବଜେଟ୍‌ର ପ୍ରାୟ ୪ ପ୍ରତିଶତ ।

ଏଥିସହ ପଢନ୍ତୁ: ବଜେଟ୍ ୨୦୨୬; ୧୩ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଫ୍ରି, ଆଉ କଣ ଆଶା କରିବା ?