ଟ୍ରେନ୍ ଯାତ୍ରାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି, ଇର୍ମେଜେନ୍ସୀ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଟିକେଟ୍‌ ନ ମିଳିବା । ଆଉ ଏବେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି । ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପର୍ ଏବଂ ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ଲାଗୁ କରାଯାଉଛି । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସିଟ୍ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିବ । ରେଳବାଇ ବୋର୍ଡ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛି । ଏହି ନୂତନ ନିୟମ କ’ଣ, କେତେ ସିଟ୍ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ ଏବଂ କିଏ ଲାଭବାନ ହେବ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ।

ରେଳବାଇର ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି

ରେଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇ ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପର୍ ଏବଂ ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ଲାଗୁ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି । ରେଳବାଇ ବୋର୍ଡ ଏହି ସମ୍ପର୍କରେ ସମସ୍ତ ଜୋନାଲ ରେଳବାଇର ପ୍ରମୁଖ ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପରିଚାଳକ ଏବଂ CRISର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛି । ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ କେବଳ ମହିଳା କୋଟା, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ କୋଟା, ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ କୋଟା ଏବଂ ଡ୍ୟୁଟି ପାସ୍ କୋଟା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଥିଲା । ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଟ୍ରେନ୍‌ଗୁଡ଼ିକରେ RAC ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ରେଳବାଇ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ଯୋଡିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି ।

ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି ?

ରେଳୱେ ବୋର୍ଡର ଏକ ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ସାତ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ସ୍ଲିପର କ୍ଲାସ କୋଚ୍ ଥିବା ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୨୪ ବର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଜରୁରୀକାଳୀନ ଯାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକତା କ୍ଷେତ୍ରରେ ରେଳବାଇ ପାଖରେ ସୀମିତ ସଂଖ୍ୟକ ସିଟ୍ ଉପଲବ୍ଧ ରହିବ, ଯାହାକୁ ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇପାରିବ ।

ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପରରେ ପୃଥକ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପର ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ବିଭିନ୍ନ ଶ୍ରେଣୀ ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମ ଏସି (1A) ଶ୍ରେଣୀରେ ସପ୍ତାହିକ ଦିନରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ପାଇଁ ଚାରିଟି ଏବଂ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ଛଅଟି ବର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇପାରିବ । ଦ୍ୱିତୀୟ ଏସି (2A) ଶ୍ରେଣୀରେ ସପ୍ତାହିକ ଦିନରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ପାଇଁ ୨୦ଟି ଏବଂ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ୩୦ଟି ବର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି । ସେହିପରି ତୃତୀୟ ଏସି (3A) ଶ୍ରେଣୀରେ ସପ୍ତାହିକରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ପାଇଁ ୨୪ଟି ଏବଂ ସପ୍ତାହାନ୍ତରେ ୪୨ଟି ବର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି। ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକରେ ଚାହିଦା ଏବଂ ଯାତ୍ରା ଚାପକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି ।

ନିୟମ କେବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ?

ରେଳବାଇ ବୋର୍ଡ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି କୋଟା ଆଡଭାନ୍ସ ରିଜର୍ଭେସନ ପିରିୟଡ୍ (ARP) କିମ୍ବା ବୁକିଂ ତାରିଖରୁ ଲାଗୁ ହେବ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଟିକେଟ୍ ବୁକିଂ ଖୋଲିବା ମାତ୍ରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ । ଜୋନାଲ ରେଳବାଇକୁ ଚାହିଦା ଏବଂ ସିଟ୍ ଉପଲବ୍ଧତା ଆଧାରରେ ଏହି କୋଟା ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି ।

ଯାତ୍ରୀମାନେ କିପରି ଉପକୃତ ହେବେ?

ପ୍ରାୟତଃ ଏପରି ହୁଏ ଯେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ - ଯେପରିକି ଚିକିତ୍ସା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି, ପାରିବାରିକ କାରଣ କିମ୍ବା ସରକାରୀ କାମ। ଏପରି ସମୟରେ, ଟିକେଟ୍ ପାଇବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ। ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା ରେଳବାଇକୁ କିଛି ସିଟ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ, ଯାହା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତଥାପି, ଏହି କୋଟା ସୀମିତ ହେବ ଏବଂ ସାଧାରଣ ବୁକିଂ ପରି ଖୋଲା ରହିବ ନାହିଁ। ଏହା କେବଳ ବିଶେଷ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

ଏଥିସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ବିଶାଖାପାଟଣା ଷ୍ଟେସନରେ ଏଆଇ-ଆଧାରିତ ରେଳ ରୋବୋକପ୍ “ଏଏସସି ଅର୍ଜୁନ”ର ଐତିହାସିକ ସଫଳତା

ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ବନ୍ଦେ ଭାରତ ଏବଂ ଅମୃତ ଭାରତ ଟ୍ରେନର ଚାହିଦା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଯାତ୍ରୀମାନେ ବନ୍ଦେ ଭାରତ ସ୍ଲିପରକୁ ନେଇ ବିଶେଷ ଉତ୍ସାହିତ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଟା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ସୁବିଧାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି ।