Argus News - ଛୋଟ ଛୋଟ ଗାଁ ପାଇଁ ଭାରତ ଏବେ ସୋଲାର ଶକ୍ତିର ସୁପରପାୱାର, ଜାଣନ୍ତୁ କେମିତି...

ଖରା ଦିନ ଆସିଲେ ପାଓ୍ବାର କଟ୍‌ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ନେଇ ଆସେ । ଏହି ଦିନରେ ଯଦି କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କଟ୍‌ ହୋଇଯାଏ ତେବେ ଲୋକମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଏମିତି ଏକ ଗାଁ ବିଷୟରେ ଆଜି ଆମେ କହିବୁ ଯେଉଁଠାରେ କେବେ ବି ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କଟ୍‌ ହୁଏନି ।

କୋଲହାପୁରଠାରୁ ୧୪ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଶେଲାକେୱାଡି ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁର ଗରମ ଦିନକୁ ଥରେ କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ । ଏହି ସମୟରେ କେବଳ ଫ୍ୟାନ୍‌ ଚାଲୁ ରହିଲେ ହିଁ ଭଲ ଲାଗେ । ଶେଲାକେୱାଡିରେ ଖରା ଦିନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ଫ୍ୟାନ୍‌ ମଚାଲୁ ରୁହେ, ଏମିତି କି ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ କଟ୍‌ ହୁଏନି । ଏହା ପଛର କାରଣ ହେଉଛି, ଭାରତର ଅନେକ ଗାଁ ଯାହା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ତାହା ଏହି ଗାଁ କରିସାରିଛି ।

ଶେଲାକେୱାଡି ନିଜେ ନିଜର ବିଦ୍ୟୁତ ତିଆରି କରିବାକୁ ଠିକ୍‌ କଲା । ଆଉ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏହି ଗାଁର ପ୍ରତି ପରିବାରରୁ ନିଆଯାଇଥିଲା । କେହି ଶେଲାକେୱାଡିକୁ ସୋଲାର ଶକ୍ତିର ଭବିଷ୍ୟତ ଦେଇନଥିଲେ । ବରଂ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତକୁ ବାହାରକୁ ଯାଇ ମାଗିବାକୁ ପଡିଲା ।


ସଦସ୍ୟମାନେ ଘର ଘର ଯାଇ ପରିବାରମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଛାତ ଉପରେ ସୋଲାର ପ୍ୟାନେଲ ଲଗାଇବାକୁ କହିଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ଲୋକାମାନଙ୍କର ସନ୍ଦେହ ଥିଲା, ଯାହା ସ୍ବାଭାବିକ ମଧ୍ୟ । ସରକାରୀ ସବସିଡି ପରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ସାଧାରଣ ଘରୋଇ ସୌର ସିଷ୍ଟମର ମୂଲ୍ୟ ୫୦ ହଜାରରୁ ୧.୫ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ । ଆଉ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ଗାଁରେ ରହୁଥିବା ପରିବାର ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଟେ ।



ତେଣୁ ଲୋକମାନେ ଯେତିକି ପାରିଲେ ଏକତ୍ର କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । କେଉଁଠି ୫ ହଜାର ଟଙ୍କା ତ କେଉଁଠି ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କା । ଆଉ ବାକି ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ସରକାରୀ ଯୋଜନାରୁ ଆସିଲା । ଏପରି ଭାବେ ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ଛାତରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ଲାଗିଲା ଏବଂ ଗାଁଟି ଧୀରେ ଧୀରେ ପୂରା ବଦଳିଗଲା ।
ଆଉ ବର୍ତ୍ତମାନ ଶେଲାକେୱାଡି ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସୌରଶକ୍ତିରେ ଚାଲୁଛି । ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ ବିଲ୍‌ ମାସିକ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା, ତାହା ଏବେ ମାତ୍ର ୧୦୦ ଟଙ୍କାରେ ହୋଇଯାଇଛି । କିଛି ଘର ତ ଅତିରିକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ ଗ୍ରୀଡ୍‌କୁ ଦେଇ କିଛି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି । ଏକ ସାଧାରଣ ଛାତରେ ଲାଗିଥିବା ସୋଲାର ସିଷ୍ଟମ ୪–୬ ବର୍ଷରେ ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚ ଉଠାଇନେଇଥାଏ, ତା’ପରେ ସଞ୍ଚୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।

ମାନସିଂ ଶିବାଜୀ ଶେଲକେ । ଯିଏ ଜଣେ ୪୭ ବର୍ଷୀୟ ଚାଷୀ । ସେ ତାଙ୍କ ସାଢେ ୩ ଏକର ଜମିରେ ଆଖୁ ଏବଂ ଚିନାବାଦାମ ଚାଷ କରନ୍ତି । ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ମାସରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ପାଇଁ ୨୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିଲୁ, ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଳସେଚନ ପାଇଁ । ଏବେ ବିଲ୍ କେବଳ ୧୩୦ ଟଙ୍କା । ଏମିତିକି କେତେକ ସମୟରେ ଆମର ସୌର ସେଟ୍ ଅପ୍ ଗ୍ରୀଡ୍ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ ଆମେ କ୍ରେଡିଟ୍ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରୁଛୁ ।"

ଶେଲାକେୱାଡିରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଏବେ ଏଠାରେ ହିଁ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ବାରା ତିଆରି ହୁଏ । ଏହା ଏବେ ଲୋକଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଶକ୍ତି ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ଗାଁର ଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ବଦଳାଇଦେଇଛି ।

ତେବେ କେବଳ ଶେଲାକେଓ୍ବାଡି ନୁହେଁ ସମଗ୍ର ଭାରତରେ ଏହି ଧାରା ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ, ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତରରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି ।
ମୋଧେରା, ଗୁଜରାଟ: ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌରଚାଳିତ ଗ୍ରାମ । ଏହି ଗାଁ ୧,୩୦୦ ରୁ ଅଧିକ ରୁପ୍‌ ଟପ୍‌ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ଏକ ୬ MW ସୌର ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଚାଲିଥାଏ । ଏହି ଗାଁର ବାସିନ୍ଦାମାନଙ୍କର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଲ୍ ପ୍ରାୟ ଶୂନ୍ୟ ଏବଂ କିଛି ଲୋକ ଅତିରିକ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତରୁ ରୋଜଗାର ମଧ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।




ଧରନାଇ, ବିହାର: ଏକ ସୌର ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରୀଡ୍ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିନା ଥିବା ଏକ ଗାଁରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଣିଲା। ପରେ ପ୍ରକଳ୍ପଟି ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ନେଇ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲା । କିନ୍ତୁ ଏହା ଦର୍ଶାଇଲା ଯେ ସୌରଶକ୍ତି ସେହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ ଯେଉଁଠାରେ ପାରମ୍ପରିକ ଗ୍ରୀଡ୍ ପହଞ୍ଚି ପାରିନି ।

କର୍ଣ୍ଣାଟକ: ମଡେଲ ସୌର ଗ୍ରାମ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରନ୍ତି । ସରକାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଁକୁ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି ।
ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର: KUSUM ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସୌର ଜଳସେଚନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୩ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସୌର ପମ୍ପ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି । ଯେଉଁ ଚାଷୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଅନିୟମିତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କିମ୍ବା ମହଙ୍ଗା ଡିଜେଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଛଅରୁ ଆଠ ଘଣ୍ଟା ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଁର କାହାଣୀ ଭିନ୍ନ । କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ସୂତ୍ର ରହିଛି, ତାହା ହେଉଚି ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଛି ।




ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଗାଁରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କିପରି ପହଞ୍ଚିଥାଏ ତାହା ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ । ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ଶହ ଶହ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ବଡ଼ ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ ଏବଂ ଟ୍ରାନ୍ସମିସନ୍ ଲାଇନ ଦେଇ ଆସିଥାଏ । ଟ୍ରାନ୍ସମିସନ୍‌ରେ ମୋଟ ବିଦ୍ୟୁତର ୧୫ରୁ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷତି ହୋଇଥାଏ । ତେଣୁ ବିଦ୍ୟୁତ କେବେ କେବେ ଅସ୍ଥିର, କେବେ କେବେ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ହୁଏ ।

ଯେତେବେଳେ ଗାଁ ଭିତରେ କିମ୍ବା ଗାଁ ନିକଟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ ହୁଏ, ସେହି କ୍ଷତିଗୁଡ଼ିକ ହ୍ରାସ ପାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଗ୍ରୀଡ୍ କମ୍ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏହା ଉପରେ ବହୁତ ଅଧିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥାଏ । ସୋଲାର ଶକ୍ତି ଇନଷ୍ଟାଲେସନ୍‌, ମେଣ୍ଟେନାନ୍ସ ଓ ପରିଚାଳନା ଭଳି ଚାକିରି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି । ଏହି କାମଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଦେଉଛି ।

ଏହି ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ ଦିଗରେ ନୀତି ଦ୍ଵାରା ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ ​​କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘର ଯୋଜନା ୧ କୋଟି ପରିବାର ପାଇଁ ଛାତ ଉପରେ ସୌରଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଖର୍ଚ୍ଚର ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବସିଡି ପ୍ରଦାନ କରାଯିବ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଘର ପୂର୍ବରୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହୋଇସାରିଛି ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ୧୦୦ଟି ଗାଁକୁ ସୋଲାର କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି । ତେଲେଙ୍ଗାନା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣ୍ଡଳରେ ଗୋଟିଏ ସୌର ଶକ୍ତି ଚାଳିତ ଗାଁ ବିକଶିତ କରିବା ମଡେଲ ଉପରେ କାମ କରୁଛି ।

ଏହାର ମୂଳ ତର୍କ ମଧ୍ୟ ବଦଳି ଯାଇଛି । କିଛି ବଡ଼ ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରିବା ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରିବହନ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛାତ, କ୍ଷେତ ଏବଂ ସାମୁଦାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରେ ଉତ୍ପାଦନ ବିସ୍ତାର କରିବା, ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହେବ ସେହି ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବ ।



ଏହିଠାରେ ଶେଲାକେୱାଡି, ମୋଧେରା, ଧରନାଇ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପରି ହଜାର ହଜାର ଗାଁ ଏକ ବଡ଼ ଜାତୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଛନ୍ତି ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନବୀକରଣୀୟ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧,୦୮,୦୦୦ GWh ରୁ ଅଧିକ ସୌରଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରୁଛି । ଯାହା ଦେଶକୁ ଜାପାନଠାରୁ ଆଗରେ ରଖିଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସୌରଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦକ କରିଛି । ଏକ ଦଶନ୍ଧି ତଳେ ସୌରଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ଦଶ ଗୁଣରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।

ବଡ଼ ବଡ଼ ସୋଲାର ପ୍ଲାଣ୍ଟ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟିଛି । କିନ୍ତୁ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଛୋଟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଛାତ, ପମ୍ପ, ମାଇକ୍ରୋଗ୍ରୀଡ୍ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଆଗକୁ ନେଉଛି । କେବଳ ଛାତ ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ସୋଲାର ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାତୀୟସ୍ତରରେ ୧୦ GW ରୁ ଅଧିକ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଛି । ତେବେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ପଛରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।