ଭାଦ୍ରବ ମାସ ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଥୀ ଦିନ ବିଦ୍ୟାର ଦେବତା, ଅଗ୍ରପୂଜ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏହି ଦିନକୁ ଗଣେଶଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ବିଶେଷକରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନରେ ଏହି ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏବେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ମୁମ୍ବାଇରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିନ୍ତୁ ଏମିତି କିଛି ମନ୍ଦିର ଅଛି ଯାହା ବିଷୟରେ ଆଜି ବି ବହୁ ଲୋକ ଜାଣି ନାହାନ୍ତି। ନାଗୌରର କୁଚାମନ ସହରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗଣେଶ ଡୁଙ୍ଗରୀ ମନ୍ଦିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନ। ଏହା ରାଜସ୍ଥାନର ଏକମାତ୍ର ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସହିତ ମହିଳା ପୂଜାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଏହି ପରମ୍ପରା କେବଳ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ନୁହେଁ ବରଂ ଧାର୍ମିକ ଭୂମିକାରେ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଂଶଗ୍ରହଣର ଏକ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଉଦାହରଣ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ।

କୁଚାମନ ସହରର ଏକ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ ଉପରେ ଏହି ମନ୍ଦିରଟି ଅବସ୍ଥିତ। ଯାହାକୁ ଗଣେଶ ଡୁଙ୍ଗରି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ସିଡ଼ି ଚଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ମନ୍ଦିର ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କୁ ସମର୍ପିତ। ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ଏବଂ ପ୍ରତି ବୁଧବାର ଏଠାରେ ପ୍ରବଳ ଭିଡ଼ ହୁଏ। ଭକ୍ତମାନେ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସନ୍ତି। ସେମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଏଠାରେ ସହୃଦୟରେ କରାଯାଇଥିବା ମନୋସ୍କାମନା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପୂରଣ ହୁଏ। ଯେଉଁ କୁଆଁରୀ ଝିଅଙ୍କର ବିବାହ ସମସ୍ୟା ଥାଏ ସେ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଏହି ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲେ ତାର ବିବାହ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଯୋଗୁଁ ଏହି ମନ୍ଦିର ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ଆସୁଥିବା ଭକ୍ତଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ପାଲଟିଛି। ଏହି ମନ୍ଦିରର ସବୁଠାରୁ ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି ଯେ ମହିଳା ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିୟମିତ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ, ପୁରୋହିତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ମନ୍ଦିରରେ ଜଣେ ମହିଳା ପୁରୋହିତଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ସମାଜରେ ଲିଙ୍ଗ ସମାନତା ଏବଂ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ପ୍ରତୀକ ପାଲଟିଛି। ଏହି ପରମ୍ପରା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ଠା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ସହିତ ଧାର୍ମିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିପାରିବେ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଭାରତ ଖବର ...