ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ଏବଂ ରକେଟ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରଗତି କରୁଛି ଏବଂ ଅନେକ ଦେଶ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାକାଶରେ ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, କେଉଁ ଦେଶ ପାଖରେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ଅଛି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କେଉଁ ଦେଶ ପାଖରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ଅଛି। ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ କେତେ ନମ୍ବରରେ ଅଛନ୍ତି।

ବର୍ତ୍ତମାନ, ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ ଆମେରିକା ପାଖରେ ଅଛି। ବାସ୍ତବରେ ଏଲନ୍ ମସ୍କଙ୍କ ଘରୋଇ ମହାକାଶ କମ୍ପାନୀ ସ୍ପେସ୍ ଏକ୍ସ ପୁଣି ଥରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କରିଛି । ମସ୍କ ବୁଧବାର ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ଷ୍ଟାରସିପର ୧୦ ତମ ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳ ଭାବରେ ସମାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି । ସ୍ପେସ୍ ଏକ୍ସ ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପୃଥିବୀରେ ପଏଣ୍ଟ-ଟୁ-ପଏଣ୍ଟ ଦ୍ରୁତ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି । ସେହିପରି ଭବିଷ୍ୟତରେ ମଙ୍ଗଳ ଗ୍ରହକୁ ମଣିଷ ପଠାଇବା ପାଇଁ ଏହି ରକେଟର ସଫଳତା ଏବଂ ନିରନ୍ତର ପରୀକ୍ଷଣକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି।

ଭାରତ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଭାରତର ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ISRO ଗତ କିଛି ଦଶନ୍ଧିରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅଗ୍ରଗତି କରିଛି । ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରକେଟ୍ ହେଉଛି GSLV ମାର୍କ III (LVM-3) । ଯାହା ମହାକାଶକୁ ଭାରୀ ପେଲୋଡ୍ ପଠାଇବାରେ ସକ୍ଷମ । ଏହି ରକେଟ୍ ସଫଳତାର ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ ଏବଂ ଆଦିତ୍ୟ-L1 ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଶନ୍ କରିଛି । ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଭାରତର ଏହି ରକେଟ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିନ୍ତୁ ଏହାର କ୍ଷମତା ଆମେରିକା, ଋଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଭଳି ଦେଶର ରକେଟ୍ ତୁଳନାରେ କମ୍। ଭାରତ ଏହି ତାଲିକାରେ ପଞ୍ଚମରୁ ସପ୍ତମ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।

ଜାପାନ ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଜାପାନର ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା JAXA ର H3 ରକେଟ୍ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଉନ୍ନତ ରକେଟ୍। ଏହି ରକେଟ୍ GTO କୁ ୬.୫ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପେ-ଲୋଡ୍ ବହନ କରିପାରିବ। ଭବିଷ୍ୟତରେ, ଏହା ମହାକାଶକୁ ଭାରୀ ଉପଗ୍ରହ ନେଇପାରିବ। ଜାପାନ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଏହାର ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ମଜବୁତ କରିଛି । କିନ୍ତୁ H3 ର କ୍ଷମତା ଭାରତର GSLV ମାର୍କ III ତୁଳନାରେ ଟିକିଏ କମ୍ । ବିଶ୍ୱ ରାଙ୍କିଂରେ, ଜାପାନ ସପ୍ତମରୁ ନବମ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ।