ଆଜି ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦, ବିଶ୍ୱ ପଖାଳ ଦିବସ । ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ସ୍ୱାଦ, ପରିଚୟ ଏବଂ ଆବେଗ ହେଉଛି ପଖାଳ । କଂସାଏ ପଖାଳ ସାଙ୍ଗକୁ ବଡ଼ିଚୁରା, ଶାଗ ଭଜା ଆଉ କଞ୍ଚା ଲଙ୍କା ଟିକେ ମିଳିଗଲେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଛପନ ପଉଟିର ସ୍ୱାଦ ମଧ୍ୟ ଫିକା ପଡ଼ିଯାଏ । ଖାଲି ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ନୁହେଁ, ଜଗତର ନାଥ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅତି ପ୍ରିୟ ହେଉଛି ପଖାଳ । ଆଜିର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରୁ ନେଇ ରାଜଧାନୀ ଯାଏଁ ସବୁଠି ପଖାଳର ମହକ ।

ମାନବୀୟ ଉପଚାରର ଦେବତା ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ହେଉଛନ୍ତି ଭୋଜନ ପ୍ରିୟ । ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ କେଉଁ ଆବାହମାନ କାଳରୁ ପଖାଳ ଭୋଗର ପରମ୍ପରା ରହିଆସିଛି । ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଖରେ ଦୈନିକ ବଲ୍ଲଭ ଭୋଗ ଠାରୁ ବଡ଼ସିଂହାର ଭୋଗ ଭିତରେ ତିନିଥର ଦହିପଖାଳ ଭୋଗ ହୋଇଥାଏ । ମଧ୍ୟାହ୍ନ ଧୂପ, ସନ୍ଧ୍ୟା ଧୂପ ଓ ବଡ଼ସିଂହାରରେ ପଖାଳ ଭୋଗ ଲାଗି ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅତି ନିଆରା । କୋଠ ଭୋଗ ସୁଆର ଅନ୍ନ ରାନ୍ଧିବା ପରେ ସେଥିରେ ଦହି, ଜିରା, ଅଦା, ଲୁଣ, ଶର୍କରା ଓ ଗୁଆଘିଅ ମିଶାଇ ଏହି 'ଘିଅ ପଖାଳ' ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଖାଲି କାଳିଆ ଠାକୁର କାହିଁକି ଜଗତଜନନୀ ମା' ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ହୁଏ ପଖାଳ । ମାର୍ଗଶୀର ମାସ ମାଣବସା ଗୁରୁବାର ଓଷାରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କଠାରେ ପଖାଳ ଭୋଗ ଦେବାର ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

ପଖାଳକୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେବା ପାଇଁ ଅମରେଶ ଦାସ ୨୦୦୯ରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କିଛି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ଏହି ବିପ୍ଳବ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦ ତାରିଖରେ ବିପ୍ଳବକୁ ସଫଳତା ମିଳିଥିଲା । ପଖାଳ ସହ ସେଲ୍ଫି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ବେଶ ପପୁଲାର ହୋଇଥିଲା । ସେମାନଙ୍କର ପୋଷ୍ଟକୁ ଦେଖି ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସୁଦର୍ଶନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜର ବାଲୁକା ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର କରିଥିଲେ । ଆଜିର ଦିନରେ ଭୁବନେଶ୍ଵରରେ ବେଶ୍ ଧୁମ୍ ଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଇଛି ପଖାଳ ଦିବସ । ହୋଟେଲ ସ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରିମିୟମରେ ଆମିଷ ଓ ନିରାମିଷର ୧୨ ରୁ୧୫ ପ୍ରକାରର ଖାଦ୍ୟ ପରସାଜିବ । ପଖାଳ ସାଙ୍ଗକୁ ନିରାମିଷରେ ସାଗ, ବଡି ଚୁରା, ଆଳୁ ଭଜା, ଆଳୁ ଭର୍ତା, ବାଇଗଣ ପୋଡ଼ା ରହିଥିବା ବେଳେ ନନଭେଜ ପଖାଳ ସାଙ୍ଗରେ ମାଛ ଭଜା, ଚିକେନ କସା ଓ ମଟନ ପୋଡା, ଚିଙ୍ଗୁଡ଼ି ଛେଚା ପରସା ଯିବ। ଭେଜ୍ ପଖାଳ ଥାଳି ଦାମ ୭୯୯ ରହିଥିବା ବେଳେ ନଂଭେଜ୍ ପଖାଳ ଥାଳି ୯୯୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି ।

ଯେଉଁଠି ହୋଟେଲ ଓ ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟରେ ୭୯୯ରୁ ୯୯୯ ଟଙ୍କାର ପଖାଳ ଥାଳି ବିକ୍ରି ହେଉଛି, ସେଠି ଶ୍ରମିକ ଶ୍ରେଣୀର ଭାଇମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦିନ ହେଉଛି ପଖାଳ ଦିବସ । ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପଖାଳ ହେଉଛି ସଂଘର୍ଷର ଶକ୍ତି । ଲୁଣ, ପିଆଜ ଆଉ ଆଳୁ ପୋଡ଼ା ଟିକେ ମିଳିଗଲେ ସେମାନେ ଖରାରେ କାମ କରିବାକୁ ବଳ ପାଆନ୍ତି ।ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପଖାଳ ହେଉଛି ଜୀବନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ । ଡାକ୍ତର କୁହନ୍ତି ବାସି ପଖାଳରୁ ପୋଷଣ ସହ ଅନେକ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣ ରହିଥିବା ବେଳେ ଚାଇଁ ପଖାଳ ଖାଇଲେ କୋଷ୍ଠ କାଠିନ୍ୟ, ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ପେଟବ୍ୟଥା ଆଦି ରୋଗ ଦୂର ହୋଇଥାଏ ।

ଗୋଟିଏ ପଟେ ଫାଇବ ଷ୍ଟାର ହୋଟେଲରେ 'ଆମିଷ ପଖାଳ'ର ସମ୍ଭାର, ଅନ୍ୟପଟେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ପବିତ୍ର 'ଟଙ୍କ ତୋରାଣି' ଓ ଶ୍ରମିକର କଂସାଏ 'ପାଣି ପଖାଳ'। ଏସବୁକୁ ନେଇ ଆଜି ଓଡ଼ିଆ ଗର୍ବର ସହ କହୁଛି- "ମୁଁ ଓଡ଼ିଆ, ମୋ ଖାଦ୍ୟ ଭାରି ବଢ଼ିଆ ।" ଆଜି ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ବ ରେକର୍ଡ କରିବ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପଖାଳ ଦିବସ । ଓଟିଡିସି ପକ୍ଷରୁ ଗୋଟିଏ ପାତ୍ରରେ ରୋଷେଇ ଓ ପରସା ଯିବ ୮୦୦ କେଜି ରେ ପଖାଳ ଭାତ । ୩୬୫ ପ୍ରକାର ବ୍ୟଞ୍ଜନ ମଧ୍ୟ ରହିବ ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ଖବର: ଆଜି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଦିବସ, ଜାଣନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବମୟ ଇତିହାସ