Nobel Peace Prize / ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ନାଭାନେଥମ୍ 'ନାଭି' ପିଲ୍ଲେଙ୍କୁ ୨୦୨୬ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର

ଓସଲୋ (ନରୱେ): ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ମାନବାଧିକାର ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯୋଗଦାନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ତଥା ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବିଶିଷ୍ଟ ଆଇନଜ୍ଞ ନାଭାନେଥମ୍ "ନାଭି" ପିଲ୍ଲେ (Navanethem "Navi" Pillay)ଙ୍କୁ ୨୦୨୬ ବର୍ଷର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ନେଇ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଶୁକ୍ରବାର ନରୱେଜିଆନ୍ ନୋବେଲ କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଐତିହାସିକ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।
​

• ଏହି ପୁରସ୍କାର କାହିଁକି ମିଳିଲା?

ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ସୁରକ୍ଷା: ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରଖିବା ଏବଂ ମାନବତା ବିରୋଧୀ ଅପରାଧ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଆଜୀବନ ସଂଘର୍ଷ ରହିଛି।
​ଜବାବଦେହିତା ପ୍ରତିଷ୍ଠା: ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ତଥା ଯୁଦ୍ଧାପରାଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶାସକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ନେତୃବୃନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଇନର ପରିସରଭୁକ୍ତ କରିବାରେ ସେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
​

• ନାଭି ପିଲ୍ଲେଙ୍କ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପରିଚୟ

ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ୧୯୪୧ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩ ତାରିଖରେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଡରବନ୍‌ରେ ଏକ ଗରିବ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଭାରତୀୟ ତାମିଲ ବଂଶୋଦ୍ଭବ । ନାଭିଙ୍କ ଜେଜେବାପା ଓ ଜେଜେମାଆ ୧୮୯୦ ଦଶକ ସମୟରେ ଭାରତ ଛାଡ଼ି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । 
​କ୍ୟାରିୟର୍: ସେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ (UN)ର ପୂର୍ବତନ ମାନବାଧିକାର ହାଇକମିଶନର (UN High Commissioner for Human Rights) ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟାଳୟ (ICC) ଏବଂ ରୱାଣ୍ଡା ପାଇଁ ଗଠିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍‌ରେ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଷ୍ଠାର ସହ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଛନ୍ତି ।

ଏହା ବି ପଢନ୍ତୁ: ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରର ତିନି ଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ, କେଉଁ ଆବିଷ୍କାର ମସ୍ତିଷ୍କକୁ ବୁଝିବାର ଉପାୟ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା?

• ନାଭିଙ୍କ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି

ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ହାଇକୋର୍ଟରେ ନିଯୁକ୍ତ ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣାଙ୍ଗ ମହିଳା ବିଚାରପତି ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହାର୍ଭାର୍ଡ ଲ' ସ୍କୁଲରୁ ଆଇନରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଉପାଧି ହାସଲ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକୀୟ ନାଗରିକ। ସେ ବିଚାରପତି ଭାବେ ଅନେକ ଐତିହାସିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ରୱାଣ୍ଡା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ସମୟରେ, ସେ 'ଅକାୟେସୁ ମାମଲା'ରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ଆଇନର ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଏବଂ ଯୌନ ହିଂସାକୁ 'ନରସଂହାର' ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଲେଷ୍ଟାଇନୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାନବାଧିକାର ଉଲ୍ଲଂଘନ ସମ୍ପର୍କରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସ୍ୱାଧୀନ ତଦନ୍ତ କମିଶନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରୁଛନ୍ତି ।