କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ଏକ ଅଠାଳିଆ ପଦାର୍ଥ, ଯାହାକି ରକ୍ତନୀଳରେ ଜମାଟ ବାନ୍ଧି ରକ୍ତ ପ୍ରବାହକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରେ । ଭଲ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲକୁ HDL କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲକୁ LDL କୁହାଯାଏ । କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଶରୀର ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ । ଏହା ଆମ ଶରୀରକୁ ହରମୋନ ତିଆରି କରିବାରେ, କୋଷ ଝିଲ୍ଲୀକୁ ମଜଭୁତ କରିବାରେ ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ D ଉତ୍ପାଦନ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ତଥାପି ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ସ୍ତର ହୃଦଘାତକୁ ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରେ ।

• ନୀରବ ହତ୍ୟାକାରୀ ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍

ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲକୁ ନୀରବ ହତ୍ୟାକାରୀ କିମ୍ବା ନୀରବ ରୋଗ କୁହାଯାଏ । କାରଣ ଏହା ଗୁରୁତର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଏ ନାହିଁ ଅର୍ଥାତ ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ (ବିଶେଷକରି LDL) ସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା କିମ୍ବା ଥକ୍କାପଣ ଭଳି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ ନାହିଁ । ଏହା ଏକ ଧୀର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯେଉଁଥିରେ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଆପଣଙ୍କ ଧମନୀରେ ଜମା ହୋଇ ପ୍ଲାକ୍ ତିଆରି କରେ, ଯାହାକୁ ଏଥେରୋସ୍ଲେରୋସିସ୍ କୁହାଯାଏ ।

ଯେତେବେଳେ ଆପଣଙ୍କ ଶିରାରେ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହରେ ବାଧା ଉପୁଜେ, ସେତେବେଳେ ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଗୋଡ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦିଏ । ତେଣୁ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପେକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ନ୍ୟାସନାଲ ଲାଇବ୍ରେରୀ ଅଫ୍ ମେଡିସିନରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ରୋଗୀ ସେମାନଙ୍କ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସମସ୍ୟା ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଅନେକ ଲୋକ ହୃଦଘାତ କିମ୍ବା ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ପରେ ହିଁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କର କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ଅଧିକ ଅଛି । କିନ୍ତୁ ସେତେବେଳେ ଅବସ୍ଥା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରେ ରହିଥାଏ ।

• ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ କେବେ ଦେଖାଯାଏ?

କିଛି ଲୋକଙ୍କର ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ୍ ହାଇପରକୋଲେଷ୍ଟେରୋଲେମିଆ ନାମକ ଏକ ଜେନେଟିକ୍ ଅବସ୍ଥା ଥାଏ, ଯାହା ବହୁତ କମ୍ ବୟସରେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ । ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏକ ଜେନେଟିକ୍ ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ, ସେମାନେ ଖରାପ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍‌ର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତର ସହିତ ଜନ୍ମ ହୁଅନ୍ତି । କେବଳ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ କୌଣସି ବାହ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ବା ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରିକି ଚର୍ବି ଗଣ୍ଠି, ଆଖି ଚାରିପାଖରେ ଧଳା ବୃତ୍ତ, ଆଖିପତାରେ ଚର୍ବି, ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ କମ୍ ବୟସରେ ହୃଦ୍‌ ସମସ୍ୟା ।

• କେମିତି ବଢେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ?

ରକ୍ତରେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ ଦୁଇଟି ରୂପରେ ମିଳିଥାଏ । ଗୋଟିଏ ହେଉଛି ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଯକୃତ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦିତ ହୁଏ । ଅନ୍ୟଟି ହେଉଛି ବାହ୍ୟ ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଖାଦ୍ୟରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । ମାଂସ, ମାଛ, ଅଣ୍ଡା ଏବଂ କ୍ଷୀର ଭଳି ପ୍ରାଣୀଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଖାଇବା ଦ୍ୱାରା ଶରୀରରେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲର ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ । ଅଣ୍ଡାର ଧଳା ଅଂଶରେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ କିମ୍ବା ଚର୍ବି ନଥାଏ । ଏଗୁଡ଼ିକ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରୋଟିନର ଏକ ଭଲ ଉତ୍ସ । କିନ୍ତୁ ଅଣ୍ଡା କେଶର ଅଧିକ ଖାଇଲେ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ବଢିପାରେ ।

• କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ କଣ ହୁଏ ?

ଯେତେବେଳେ ଶରୀରରେ LDL କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ଅଧିକ ଥାଏ, ଏହା ରକ୍ତବାହୀ ନଳୀରେ ଅଠା ପରି ଲାଗିଯାଏ । ଧୀରେ ଧୀରେ, ଏହା ପ୍ଲାକ୍ ନାମକ ଏକ କଠିନ ସ୍ତର ତିଆରି କରେ, ଯାହା ଧମନୀକୁ ସଙ୍କୁଚିତ ଏବଂ କଠିନ କରିଥାଏ । ଧମନୀ ସଂକୁଚିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ହୃଦପିଣ୍ଡ ଏବଂ ମସ୍ତିଷ୍କ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗକୁ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହ ହ୍ରାସ ପାଏ । ଏହା ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ହୃଦଘାତ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ । ଗୋଡ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ବୃକକ୍ ସମସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଆପଣଙ୍କ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଅଛି କି ନାହିଁ ତାହା ଜାଣିବା ଲାଗି ଡାକ୍ତରମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତି ବର୍ଷ କିମ୍ବା ପ୍ରତି ୬ ମାସରେ ଏକ ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉଚିତ ।

• କିଏ ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ?

ମଧୁମେହ ରୋଗୀ, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଥିବା ରୋଗୀ, ମୋଟା ଲୋକ, ଧୂମପାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଯଦି ପରିବାରର କାହାକୁ ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ହୃଦରୋଗର ଇତିହାସ ଥାଏ ତେବେ ଏମାନେ ବର୍ଷକୁ ଥରେ କିମ୍ବା ପ୍ରତି ୬ ମାସରେ ଥରେ ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ ।

• କିପରି ସତର୍କ ରହିବେ ?

ସର୍ବଦା ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଆନ୍ତୁ । ମାଂସ ଏବଂ ଚର୍ବିଯୁକ୍ତ କ୍ଷୀରଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇବାକୁ ହ୍ରାସ କରନ୍ତୁ । ଫାଇବରଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ଖାଆନ୍ତୁ । ଆପଣଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରେ ଓଟ୍ସ, ଡାଲି, ସେଉ ଏବଂ ଓମେଗା-୩ ଫ୍ୟାଟି ଏସିଡ୍ ସାମିଲ କରନ୍ତୁ । ଏହାସହିତ ସକାଳେ ଚାଲିବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଭଲ । ପ୍ରତିଦିନ ଅତି କମରେ ୩୦ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିବା ଦ୍ଵାରା ଆପଣଙ୍କର କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିବ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ଭଲ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ।

ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ ଅତି କମରେ ୧୫୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ଦ୍ଵାରା କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ ସ୍ତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିପାରିବ । ସମୟ ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କର ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ପରୀକ୍ଷା କରାନ୍ତୁ । ଉଚ୍ଚ କୋଲେଷ୍ଟ୍ରଲ୍ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରିନପାରେ । ତେଣୁ, ଡାକ୍ତରମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ନିୟମିତ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ହିଁ ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।

ବି.ଦ୍ର: ଏଠାରେ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ଜାଣିବା ପାଇଁ । ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପାଳନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଭଲ ।