Hydrogen Train Run 2026 July 17 / ୧୭ ଜୁଲାଇରେ ଦୌଡ଼ିବ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍; କ'ଣ ରହିଛି ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ

First Hydrogen Train of India: ଆସନ୍ତା ୧୭ ତାରିଖରେ ଏକ ନୂଆ ଇତିହାସ ରତିବାକୁ ଯାଉଛି ଭାରତୀୟ ରେଳ। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରଥମ ଥର ଲାଗି ଏହାର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ସ୍ଥାୟୀ ଗତିଶୀଳତା ପାଇଁ ଏକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟ ସମାଧାନ ଭାବରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ-ଆଧାରିତ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କ୍ରମଶଃ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ, ଭାରତ ସେହି ଦେଶଙ୍କ ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ହୋଇଛି ଯେଉଁଠି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ-ଆଧାରିତ ରେଳ ସେବା କାର୍ଯ୍ୟକରାୀ ହୋଇଛି। ବିଶ୍ୱରେ କେବଳ ଜର୍ମାନୀ, ଜାପାନ, ଚୀନ୍, ଆମେରିକା ଭଳି କିଛି ହାତଗଣତି ଦେଶରେ ଏପରି ରେଳସେବା ଉପଲବ୍ଧ ରହିଛି।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ...
ବିଶ୍ୱ ରେକର୍ଡ କ୍ଷମତା: ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା (୧୦-କୋଚ୍) ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ (୨୪୦୦ କିଲୋୱାଟ୍) ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ବ୍ରଡ୍ ଗେଜ୍ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି।
Power Configuration: ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ ରେ ଦୁଇଟି ୧୨୦୦ କିଲୋୱାଟ୍ ଡ୍ରାଇଭିଂ ପାୱାର କାର (DPC) (ମୋଟ ୨୪୦୦ କିଲୋୱାଟ୍) ଏବଂ ୮ ଯାତ୍ରୀବାହୀ କୋଚ ରହିଛି।
ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଡିଜାଇନ୍: ଏଥିରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ ସିଲିଣ୍ଡର, ଇନ୍ଧନ ସେଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ବ୍ୟାଟେରୀ ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଇଁ ପୃଥକ କୋଚ୍/ସ୍ଥାନ ରହିଛି।
ପରିସର ଏବଂ ଗତି: ଥରେ Refuel ହୋଇସାରିବା ପରେ ଏହାର ପରିସର ପ୍ରାୟ ୨୫୦ କିଲୋମିଟର ହେବ। ଏହାର ପରୀକ୍ଷଣ ଗତି ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୨୦ କିଲୋମିଟର ରହିଛି। ହେଲେ ଏହାର ବ୍ୟବହାରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଗତି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୭୫ କିଲୋମିଟର ରହିଛି।
ସୁରକ୍ଷିତ ଇନ୍ଧନ ସଂରକ୍ଷଣ: ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ, ପ୍ରାୟ ୨୭ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ସିଲିଣ୍ଡର ସାମ୍ନା ପଟରେ ଏବଂ ୨୭ ପଛ ଭାଗରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି।
ସ୍ୱଦେଶୀ ବିକାଶ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ: ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତରେ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଯାହା 'ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତ' ପ୍ରତି ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।
ଡିଜାଇନ୍ - ରେଳବାଇର ଗବେଷଣା ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ମାନକ ସଙ୍ଗଠନ (RDSO) ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଠାରେ ଏହାର ଡିଜାଇନ୍ ହୋଇଛି।
ନିର୍ମାଣ - ଇଣ୍ଟିଗ୍ରାଲ୍ କୋଚ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରି (ICF), ଚେନ୍ନାଇ ଠାରେ ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ୧୭ ଜୁଲାଇରେ ଦୌଡ଼ିବ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍; କ'ଣ ରହିଛି ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଇନ୍ଧନ ସେଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା
ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ମୂଳତଃ ନିଜର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ଏକ 'ମୋବାଇଲ୍ ପାୱାର ଜେନେରେଟର୍'। ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଇନ୍ଧନ ସେଲ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏକ ରାସାୟନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କରିବାକୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ବ୍ୟବହାର କରେ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁବିଧା ହେଉଛି ଶୂନ୍ୟ CO2 ନିର୍ଗମନ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଏକମାତ୍ର ଉପ-ଉତ୍ପାଦ ହେଉଛି ବାଷ୍ପୀଭୂତ ଜଳ ଏବଂ ତାପ। ଏହା ଏହାକୁ ପାରମ୍ପରିକ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ-ଆଧାରିତ ଟ୍ରାକ୍ସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପରିଷ୍କାର ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକଳ୍ପ କରିଥାଏ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍-ଆଧାରିତ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାୟୀ ଗତିଶୀଳତା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରତିଶୃତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମାଧାନ ଭାବରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ, ଭାରତ ଜର୍ମାନୀ, ଜାପାନ, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି କିଛି ଦେଶଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଯୋଗ ଦେଇଛି, ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ରେଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କାମ କରୁଛନ୍ତି। ଯେହେତୁ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାଥମିକ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି, ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ବହୁତ କମ୍ ଦେଶ ଏପରି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛନ୍ତି।