Meghalaya Drought Alert / ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘାରିଲା ମରୁଡ଼ି ଚିନ୍ତା! ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା ପ୍ରଭାବ

ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ୨ ଭାରତୀୟ ସହରରେ ଘାରିଛି ମରୁଡ଼ି ଚିନ୍ତା। ପୂ୍ର୍ବୋତ୍ତର ଭାରତର ମେଘାଳୟର ମାୱସିନରାମ (Mawsynram) ଏବଂ ଚେରାପୁଞ୍ଜି (Cherrapunji) ସହର ପାଇଁ ମରୁଡ଼ି ଚେତାବନୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବର୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ହେଲେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ଦିନର ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ସଦ୍ୟତମ "ଥିଓରିଟିକାଲ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ଆପ୍ଲାଏଡ୍ କ୍ଲାଇମାଟୋଲୋଜି" (Theoretical & Applied Climatology) ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନରେ, ୧୯୮୧ ମସିହାରୁ ୨୧୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମେଘାଳୟ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ପୂର୍ବାନୁମାନିତ ଜଳବାୟୁ (Projected Climate) ଏବଂ ଜଳବିଜ୍ଞାନ ତଥ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରାଯାଇଛି ଯାହା ବର୍ଷାର ତୀବ୍ରତା ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ମରୁଡ଼ି ଜନିତ ବିପଦ ବୃଦ୍ଧିର ଏହି ବିରୋଧାଭାସକୁ ବୁଝିପାରିବ।

ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ...
ଅଧ୍ୟୟନରେ ସରଳ ଦୈନିକ ତୀବ୍ରତା ସୂଚକାଙ୍କ (SDII) ରେ ବୃଦ୍ଧି ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଯାହାର ସ୍ଥାନୀୟ ସର୍ବାଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରତିବର୍ଷ ୦.୦୮ ମିଲିମିଟର। ଏହି ସମୟରେ, ବର୍ଷାଦିନ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରତିବର୍ଷ ହାରାହାରି ୦.୪୦ ଦିନ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। SDII ହେଉଛି ଏକ ଜଳବାୟୁ ସୂଚକାଙ୍କ (Climate Index) ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ବର୍ଷା ପରିମାଣ ମାପିଥାଏ।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: 'ଏଲ୍ ନିନୋ' ପ୍ରଭାବରେ ମେଘର ଆଳୟରୁ ଗାଏବ ହୋଇଗଲା ବର୍ଷା

ଗବେଷକ କହିଛନ୍ତି, "ଅଧିକ ବର୍ଷା ମରୁଡ଼ି ହ୍ରାସ କରେ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ଏକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ହେଲେ ଏହାର ଠିକ୍ ବିପରୀତ ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଫଳାଫଳ ମେଘାଳୟରେ ମରୁଡ଼ିର ବର୍ଦ୍ଧିତ ବିପଦକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ପାଣି ମାଟିରେ ଶୋଷିତ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବହିଯାଏ। ଯାହା ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନର୍ବାର ଭରଣକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ, ମୌସୁମୀ ସମୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଶୁଷ୍କ ମାସରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଅଧ୍ୟୟନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସୀମିତ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷାର ଏହି ଘନତା ଭୂପୃଷ୍ଠ ପ୍ରବାହକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ମାଟିରେ ଜଳ ଶୋଷଣକୁ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ। ବର୍ଦ୍ଧିତ ତାପମାତ୍ରା ଉଦ୍ଭିଦ ବାଷ୍ପୀଭବନ ବୃଦ୍ଧି କରି ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ତୀବ୍ର କରୁଛି। ଯାହାର ଅର୍ଥ ମାଟି, ଉଦ୍ଭିଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୃଷ୍ଠରୁ ଅଧିକ ଜଳ କ୍ଷତି ହେଉଛି। ଅଧ୍ୟୟନରେ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ୦.୦୮ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଗବେଷକ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ତାପମାତ୍ରା ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଳ ଚାହିଦାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ। ବର୍ଷା ନ ହେବା ସମୟରେ ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତାକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ କରିଥାଏ।