ଦେଶରେ ପ୍ରଚଳିତ ହେବ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବା ପଲିମର ନୋଟ୍‌ । ଏନେଇ ବିଚାର କରୁଛି ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ । ଦେଶରେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବା 'ପଲିମର' କରେନ୍ସି ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛି । ଆଜି ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମାଲହୋତ୍ରା ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି । ବଜାରରେ କାଗଜ ନୋଟ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ବହୁତ ମାତ୍ରାରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି । ତେଣୁ କାଗଜ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି ।

ଏହି ନୋଟ୍ ଶୀଘ୍ର ଚିରିଯାଉଥିବାରୁ କିମ୍ବା ଖରାପ ହେଉଥିବାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ନୋଟ୍ ବଜାରରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରି ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ଆରବିଆଇର ୨୦୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ, କାଗଜ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ୫,୧୦୧.୪ କୋଟିରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୬,୩୭୨.୮ କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ନୋଟ୍ ଛାପିବାର ବଢ଼ୁଥିବା ଚାହିଦା । ଏହାଛଡ଼ା, ୨୦୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୨୩.୮ ଖରାପ ନୋଟ୍‌ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା । ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୨.୩ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କାଗଜ ନୁହେଁ, ବଜାରକୁ ଆସିପାରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ନୋଟ୍‌ ! RBI କରୁଛି ବଡ଼ ପ୍ଲାନ୍‌

ଏହି ସବୁ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରାୟ ୧୦ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ପ୍ରଥମ କରି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଆଣିଥିଲା, ଯାହା ଉପରେ ଏବେ ପୁଣି କାମ ଚାଲିଛି । ୨୦୧୪ ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ସରକାର ସଂସଦରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ଦେଶର ଭୌଗଳିକ ଏବଂ ଜଳବାୟୁର ବିବିଧତାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ୫ଟି ସହର ଯଥା କୋଚି, ମୈସୁର, ଜୟପୁର, ଶିମଲା ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ମୂଲ୍ୟର ୧ ବିଲିୟନ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ପ୍ରଚଳନ କରାଯିବ । ତେବେ ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ହେବା ସହିତ ଏହି ନୋଟ୍ ଏଟିଏମ୍ ମେସିନ୍ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସହଜ ହେବ । ଆରବିଆଇ ପାଖରେ ଏହା କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମସ୍ତ ସମ୍ବଳ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।