ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସମେତ ଆସାମ, କେରଳ, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ପୁଡୁଚେରୀରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହୋଇଛି । ଏବେ ସମୟ ରେଜଲ୍ଟର । ମେ ୪ ତାରିଖରେ ହେବ ଭୋଟଗଣତି । ନିର୍ବାଚନ ବେଳେ ଆପଣ ଇଭିଏମ, ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପର୍ ଓ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମ୍ ସମ୍ପର୍କରେ ଶୁଣିଥିବେ । ଅପରପକ୍ଷେ କହିଲେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏମାନଙ୍କ ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହେ । ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଇଭିଏମ, ପୋଷ୍ଟାଲ୍ ବ୍ୟାଲେଟ୍ ଆଦିକୁ ନେଇ କଣ ରହିଥାଏ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଏବଂ କେଉଁ ସ୍ଥିତିରେ ମତଦାନଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଭୋଟ ଗଣତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଇଭିଏମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରଖାଯାଏ ।

• ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପରକୁ ନେଇ କଣ ରହିଛି ନିୟମ ?

ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପର ଓ ଇଭିଏମର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନିୟମ ଥାଏ । ଯେତେବେଳେ ଇଭିଏମକୁ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମରେ ରଖାଯାଏ, ଏହାପରେ କେବଳ କାଉଣ୍ଟିଂ ବା ଭୋଟ ଗଣତି ସମୟରେ ହିଁ ଏହାକୁ ବାହାର କରାଯାଏ । EVM ପରି ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପରକୁ ବି ଏକାଠି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇ ବାକ୍ସ ଭିତରେ ଜମା କରାଯାଏ । କେତେ ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପର୍ ଆସିଲା, କେଉଁ ବିଧାନସଭା ମଣ୍ଡଳୀରୁ ଆସିଲା...ଏହି ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ରିଟର୍ଣ୍ଣିଂ ଅଫିସରଙ୍କ ନିକଟରେ ରହିଥାଏ । ଏହାପରେ ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପରକୁ ଭୋଟ ଗଣତି ଲାଗି ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରଖାଯାଏ ।

ଭୋଟ ଗଣତି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ଅଧିକାରୀ କିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିଥାନ୍ତି । ଯେପରିକି ଏଥିରୁ କଭର୍ ହଟାଇବା, ସଜାଡ଼ିବା ଆଦି, କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ କୌଣସି ଲିଫାଫା ଖୋଲାଯାଏ ନାହିଁ । ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଧ୍ୟାନ ଦେବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଅଧିକାରୀ ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ଅବଗତ କରାଇଥାନ୍ତି । ଫଳରେ ସେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କରିବା ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିପାରିବେ । ଅନ୍ୟପଟେ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗରୁମ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ସିସିଟିଭି କ୍ୟାମେରାରେ ଲାଗିଥାଏ, ଯାହାକୁ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଦେଖିପାରିବେ ।

• EVMର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରକ୍ରିୟା କିପରି ?

ଯଦି ଆମେ ଇଭିଏମ କଥା କହିବା, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ନିର୍ବାଚନରେ ଇଭିଏମ ଦ୍ଵାରା ଭୋଟିଂ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଭୋଟିଂ ପୂର୍ବରୁ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୋଲିଂ ବୁଥରେ ଇଭିଏମ ମେସିନଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ । ଏପରିକି ମକ୍ ପୋଲ୍ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇ ମେସିନ୍ ସଠିକ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ବୋଲି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । ଭୋଟିଂ ସରିବା ପରେ ପୁଣିଥରେ ଇଭିଏମ ମେସିନକୁ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଏ ଓ ମୋଟ ଭୋଟରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଗଣାଯାଏ । ଏହାପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହସ୍ତାକ୍ଷର ପରେ ମେସିନକୁ ସିଲ୍ କରାଯାଏ ।

ଏହାପରେ ସିଲ୍ କରାଯାଇଥିବା ଇଭିଏମ ମେସିନକୁ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମ ନିକଟକୁ ନିଆଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଗାଡ଼ିକୁ ଅନୁସରମ କରିପାରିବେ । ଏହାପରେ ମେସିନକୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ସିକ୍ୟୁରିଟିରେ ରଖାଯାଏ । ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମ ସିଲ୍ କରିବା ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପ୍ରତିନିଧି ରହିପାରିବେ ଓ ତାଲାରେ ନିଜେ ବି ସିଲ୍ କରିପାରିବେ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଲାଗି ଜାତୀୟ ଓ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କୁ ଲିଖିତ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ପଡ଼େ ।

• କାହା ପାଖରେ ରହେ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମ୍ ଚାବି ?

ଭୋଟିଂ ପରେ EVM ଓ ବ୍ୟାଲେଟ୍ ପେପର୍ ରଖାଯାଇଥିବା ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ ପଥ ରହିଥାଏ ଓ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଡବଲ୍ ଲକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହେ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ଚାବି ରିଟର୍ଣ୍ଣିଂ ଅଫିସରଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ଚାବିଟି ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବିଧାନସଭା ମଣ୍ଡଳୀର ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ରିଟର୍ଣ୍ଣିଂ ଅଫିସରଙ୍କ ନିକଟରେ ରୁହେ । ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମର ଅନ୍ୟ ସମ୍ଭାବିତ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ଵାର ଯେପରିକି ଝରକା ଆଦିକୁ ଏପରି ଭାବେ ସିଲ୍ କରାଯାଏ, ଯେପରି ତାହା ଭିତରକୁ କେହି ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ ।

ପଢନ୍ତୁ ଏହି ଖବର: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଭାଙ୍ଗିବ TMC ଗଡ଼; ବିଜେପି ଏକାକୀ ସରକାର ଗଢ଼ିବା ନେଇ Exit Pollର ଆକଳନ

ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗରୁମ ନିକଟରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ସିକ୍ୟୁରିଟି ରହିଥାନ୍ତି । ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରମ୍ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିବା ପ୍ରତିଟି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ଲିଖିତ ଭାବେ ରଖାଯାଏ । ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମକୁ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ, ଜିଲ୍ଲା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ, ପୋଲିସ ଅଧୀକ୍ଷକ, ରାଜନୈତିକ ଦଳ କିମ୍ବା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଜଗିପାରିବେ । ଏହାପରେ ଷ୍ଟ୍ରଙ୍ଗ ରୁମ ନିକଟରେ କାଉଣ୍ଟିଂ ସେଣ୍ଟର ବା ଭୋଟ ଗଣତି କେନ୍ଦ୍ର ହୋଇଥାଏ । ଏହାପରେ ଭୋଟଗଣତି ଦିନ ଏଠାରେ କାଉଣ୍ଟିଂ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ସମୟରେ ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରାର୍ଥୀ କିମ୍ବା ପ୍ରତିନିଧି ସାମିଲ ।