ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଇତିହାସ ରଚିବ ଭାରତ । ଆମ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ମହାକାଶଚାରୀମାନେ ଆଗକୁ ନୂଆ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବେ । ଦେଶଦୁନିଆରେ ନାଁ କରିବ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ଇସ୍ରୋ । କାରଣ ମହାକାଶ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଲାଗି ସରକାର ଇସ୍ରୋକୁ ଚଳିତ ବଜେଟ୍‌ରେ ଏକ ବୃହତ ଅର୍ଥରାଶି ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । କାରଣ ଇସ୍ରୋ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଗରେ ରହିବାକୁ ଅଣ୍ଟା ଭିଡ଼ିଛି । ଆଗାମୀ ମହତ୍ତ୍ବାକାଂକ୍ଷୀ ମିଶନ ଲାଗି ସରକାର ଯୋଗାଇଛନ୍ତି ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ।

ଆଜି କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ ସଂସଦରେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬-୨୭ ଲାଗି ବଜେଟ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି । ଏଥର ବଜେଟ୍‌ରେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନର ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନ କରୁଥିବା ମହାକାଶ ବିଭାଗ (DoS)କୁ ୨୦୨୬-୨୭ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବଜେଟ୍‌ରେ ୧୩,୭୦୫.୬୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଚଳିତ ବର୍ଷ ପାଇଁ ସଂଶୋଧିତ ଆକଳନ ୧୨,୪୪୮.୬୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ରହିଛି ।

ସରକାର ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ଏକ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଂଶ ରଖିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ ଯାନ, ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ମିଶନ ସମର୍ଥନ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସାମିଲ, ଯାହାକି ମୂଳ କ୍ଷମତାରେ ନିରନ୍ତର ନିବେଶକୁ ସୂଚିତ କରେ । ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ସେକ୍ଟର ଯୋଜନା ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ବଜେଟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି । ସ୍ପେସ୍ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ସର ଆବଣ୍ଟନ ୯୬୦୧.୯୮ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୦,୩୯୭.୦୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଛି ।

ସେହିପରି ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି, ସଂଶୋଧିତ ୨୦୨୫-୨୦୨୬ ବଜେଟରେ ୧୮୪.୬୨ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଚଳିତ ୨୦୨୬-୨୭ ବଜେଟ୍‌ରେ ଏହି ରାଶି ୫୬୯.୭୬ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଅନ୍ୟପଟେ INSAT ସାଟେଲାଇଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମର ବଜେଟ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା ଗତ ସଂଶୋଧିତ ବଜେଟ୍‌ରେ ୨୦୫.୯୫ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଏଥର ୧୩୦.୯୩ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିଛି ।

ଏହି ବଜେଟ୍‌ରେ ଭାରତର ମହାକାଶ କ୍ଷମତାର ବାଣିଜ୍ୟୀକରଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି । ନ୍ୟୁସ୍ପେସ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଲିମିଟେଡ୍ (NSIL) ପାଇଁ ପାଣ୍ଠିକୁ ୧୦୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ୧୪୦୩ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ବିସ୍ତାର କରିବା ଏବଂ ISROର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ବଜାରଯୋଗ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ଉତ୍ପାଦରେ ପରିଣତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରୁଛି ।

ଏଥିସହ ପଢନ୍ତୁ: ବଜେଟ୍‌ର ୧୦ ବଡ଼ ଘୋଷଣା; ଚାଷୀ, ଯୁବବର୍ଗ ଓ ମଧ୍ୟବିତ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ କଣ ଖାସ୍ ?