Indian military reforms 2026: ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସାମରିକ ସଂସ୍କାର ଭାବରେ ବିବେଚିତ ସମନ୍ୱିତ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ସମ୍ପର୍କରେ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ନିଆଯାଇପାରେ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ନୂତନ CDS ଜେନେରାଲ୍ ଏନ.ଏସ. ରାଜା ସୁବ୍ରମଣି ଚଳିତ ମାସ ଶେଷରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନା ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ପୂର୍ବତନ ସିଡିଏସ୍ ଜେନେରାଲ୍ ଅନିଲ ଚୌହାନ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଶେଷ ଦିନରେ ଏହି ଯୋଜନାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ଦାଖଲ କରିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏବେ, ନୂତନ ସିଡିଏସ୍ ସେହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଉପରେ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଉପସ୍ଥାପନା ଦେବେ। ଯଦି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ତାହେଲେ ଏହାକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ କ୍ୟାବିନେଟ୍ କମିଟି (CCS) ପାଖକୁ ପଠାଯିବ।

ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ’ଣ ହେବ?
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡର ଗଠନ, କମାଣ୍ଡ ସିଷ୍ଟମ୍, ଦାୟିତ୍ୱ ବିଭାଜନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଢାଞ୍ଚା ବିଷୟରେ ରୂପରେଖା ଦେବ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ୩ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ସ୍ଥଳସେନା, ନୌସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ସମନ୍ୱିତ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା। ଏହା ଯେକୌଣସି ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ଏବଂ ତିନି ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟକୁ ସକ୍ଷମ କରିବ।

ଗଠନ କରାଯିବ ୩ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ
ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ ଦେଶରେ ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକକର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦାୟିତ୍ୱ ରହିବ। ସ୍ୱର୍ଗତ ସିଡିଏସ୍ ଜେନେରାଲ ବିପିନ ରାୱତ ଏହି କମାଣ୍ଡ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ନୂତନ ସିଡିଏସ୍ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଆଣ୍ଡାମାନ ଏବଂ ନିକୋବର କମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ସଂଲଗ୍ନ କରାଯିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୂୁ: ଡ୍ରୋନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି ଭାରତ; ୫୨ ହଜାର କୋଟିରେ କ୍ରୟ କରାଯିବ 'ଆକାଶ ତରଙ୍ଗ'

ନର୍ଦ୍ଦନ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ଚୀନ୍ ସହିତ ସୀମା ପାଇଁ ଦାୟୀ ରହିବ
-ପଶ୍ଚିମ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ
-ସାମୁଦ୍ରିକ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ଭାରତ ମହାସାଗର ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ଜଡି଼ତ କାର୍ଯ୍ୟର ନେତୃତ୍ୱ ନେବ

କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାକୁ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଲାଗିପାରେ
ପୂର୍ବତନ ସିଡିଏସ୍ ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନ ପୂର୍ବରୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସଂସ୍କାର ଉପରେ ସେନା, ନୌସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମଧ୍ୟରେ ସହମତି ହୋଇଛି। ହେଲେ ତଥାପି, ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ସମୟ ଲାଗିବ। ତାଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ପାଇବା ପରେ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବକୁ ପ୍ରାୟ ୧୮ ରୁ ୨୪ ମାସ ସମୟ ଲାଗିପାରେ। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଦ୍ୟମାନ ୧୭ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡକୁ ଏକାଥରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କରାଯିବ। ଯାହା ଦ୍ଵାରା ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।

୪ ନୂତନ 4-Star ପଦବୀ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ
ତିନୋଟି ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡର ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଯୋଜନାରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ ଉପମୁଖ୍ୟ ସଚିବଙ୍କ ଏକ 4-Star ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ୪ ଅଧିକାରୀ ସ୍ଥଳସେନା, ନୌସେନା ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ସହ ସମାନ ପଦବୀରେ ରହିବେ। ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡର ମିଳିତ ସାମରିକ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ ନେବେ। ତିନୋଟି ସେବା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଭୂମିକା ମୁଖ୍ୟତଃ ନିଯୁକ୍ତି, ତାଲିମ, ସମ୍ବଳର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସେନାବାହିନୀକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ରହିବ।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଦୂରରୁ ଥାଇ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନିପାତ କରିବ 'ବାୟୁ ବାଣ', କିପରି କରିବ କାମ?

ବହୁ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଛି ପ୍ରସ୍ତୁତି
ଗତ ୨୦୧୯ରେ CDS (Chief of Defence Staff) ପଦବୀ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଥିଏଟର କମାଣ୍ଡ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ସିଡିଏସ୍, ଜେନେରାଲ ବିପିନ୍ ରାୱତ ଏହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ, ଜେନେରାଲ ଅନିଲ ଚୌହାନ ମିଳିତ ଅପରେସନ୍, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ସମନ୍ୱୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ ​​କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସଫଳ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ନୂତନ ସିଡିଏସ୍, ଜେନେରାଲ ଏନ.ଏସ ରାଜା ସୁବ୍ରମଣିଙ୍କ ଉପରେ ରହିଛି।

ବାୟୁସେନାର ଚିନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରାଯାଇଛି
ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାୟୁସେନା ସମ୍ବଳର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପର୍କରେ ବାୟୁସେନାର ଚିନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପରାମର୍ଶକୁ ଆଧାର କରି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଛି ଯାହା ଉପରେ ତିନୋଟି ସେବା ମଧ୍ୟରେ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଯାହା ନୂତନ CDS ଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଏକ କଷ୍ଟକର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି।