India monsoon deficit 2026 / ପ୍ରବଳ ମୌସୁମୀ ସତ୍ତ୍ୱେ କମିଛି ବର୍ଷା; କ'ଣ ରହିଛି କି ମରୁଡ଼ି ଆଶଙ୍କା?
·2 weeks ago·3 min read
Key Points
ଯଦି କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦୁର୍ବଳ ରହେ, ତାହେଲେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖରିଫ ଫସଲ ବୁଣାବୁଣି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଥାଏ।
Monsoon rainfall shortage India: ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁଲାଇ ୧୦ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ୨୦୨୬ ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ନିଆଣ୍ଟିଆ ବର୍ଷା ପରିମାଣ ବଦ୍ଧି ପାଇ ୧୫% ହୋଇଛି। ଯଦିଓ ଚଳିତ ମାସରେ ମୌସୁମୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର ହୋଇଛି, ହେଲେ ଆଗାମୀ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷା ପରିମାଣ ପୁଣି ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଜୁନ୍ ପହିଲାରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୩୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ବର୍ଷକୁ ୨ ଥର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିଥାଏ।
ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅପ୍ରେଲ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଜାରି ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମେ ମାସର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ଜାରି କରାଯାଏ।
ଏଥରର ପୂର୍ବାନୁମାନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ବିଗତ ୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ବର୍ଷା ଉପରେ ଆଧାର କରି ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୫ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଦୀର୍ଘ-ପରିସର ପୂର୍ବାନୁମାନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିଛି ଯେ ଦେଶରେ ଜୁନ୍ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ-ପରିସର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଆଧାରରେ ୯୨% ବର୍ଷା ହେବ।
ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଟଳି ନାହିଁ 'ଏଲ୍ ନିନୋ' ବିପଦ! ମୌସୁମୀରେ ସୁଧାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଧିମେଇଛି ଚାଷ
କେରଳରେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବା ସମୟରେ, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଗତ ୨୦୧୬ ବର୍ଷରେ ଗୃହୀତ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଏହି ମାନଦଣ୍ଡ କେରଳ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ୧୪ ଷ୍ଟେସନ ଠାରେ ଦୈନିକ ବର୍ଷା, ପବନର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଆରବ ସାଗର ଉପରେ ବାହାରୁଥିବା ଲଙ୍ଗୱେଭ୍ ରେଡିଏସନ୍ (Outgoing Longwave Radiation) ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ତାହା ହେଉଛି...
ସାରା ଦେଶରେ ପାଣିପାଗ କେନ୍ଦ୍ର ଆଧୁନିକ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମୌସୁମୀର ଦିଗ ଏବଂ ଅବସ୍ଥା ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ
ଏଥିରେ ପୃଷ୍ଠ ଏବଂ ଉପର-ବାୟୁ ପାଣିପାଗ ତଥ୍ୟର ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖାଯାଏ
ସାଟେଲାଇଟ୍ ଏବଂ ରାଡାର ଭଳି ଦୂର ସେନ୍ସିଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମୌସୁମୀର ପ୍ରକୃତ-ସମୟ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ
ବିଭିନ୍ନ ପାଣିପାଗ ଚାର୍ଟର ବିଶ୍ଳେଷଣ
ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ୍
ଖରିଫ ଫସଲ ପାଇଁ, ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବଧାନରେ ବର୍ଷା ହେବା ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମଧ୍ୟମ ତୀବ୍ରତାର ବର୍ଷା ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ହାଲୁକା ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ବର୍ଷା ଫସଲକୁ ସ୍ଥିର ପାଣି ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହା ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନଃ ଚାର୍ଜ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀର ପ୍ରଭାବ; ୧୬୬ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ୩୮% ହ୍ରାସ ପାଇଲା
ଯଦି କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ମୌସୁମୀ ଦୁର୍ବଳ ରହେ, ତାହେଲେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖରିଫ ଫସଲ ବୁଣାବୁଣି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧା ଦେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ। ଚାଷୀ ଅସୁବିଧାର ସାମ୍ନା କରିପାରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନର ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ଯଦି କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ମୌସୁମୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ହୁଏ, ତାହାଲେ ଏହା ଫସଲ କ୍ଷତିର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମୌସୁମୀର ଅତ୍ୟଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ, ବନ୍ୟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯାହା ଖରିଫ ଫସଲକୁ ବିପୁଳ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।
ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଅପ୍ରେଲ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଜାରି ହୋଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ମେ ମାସର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ଜାରି କରାଯାଏ।
ଏଥରର ପୂର୍ବାନୁମାନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ବିଗତ ୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ବର୍ଷା ଉପରେ ଆଧାର କରି ବର୍ଷାର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଜାରି କରିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଅପ୍ରେଲ୍ ୧୫ ତାରିଖରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଦୀର୍ଘ-ପରିସର ପୂର୍ବାନୁମାନ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିଛି ଯେ ଦେଶରେ ଜୁନ୍ ଏବଂ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ-ପରିସର ପୂର୍ବାନୁମାନ ଆଧାରରେ ୯୨% ବର୍ଷା ହେବ।
ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଟଳି ନାହିଁ 'ଏଲ୍ ନିନୋ' ବିପଦ! ମୌସୁମୀରେ ସୁଧାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଧିମେଇଛି ଚାଷ
କେରଳରେ ମୌସୁମୀ ଆଗମନ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବା ସମୟରେ, ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ଗତ ୨୦୧୬ ବର୍ଷରେ ଗୃହୀତ ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରିଥାଏ। ଏହି ମାନଦଣ୍ଡ କେରଳ ଏବଂ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ୧୪ ଷ୍ଟେସନ ଠାରେ ଦୈନିକ ବର୍ଷା, ପବନର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଆରବ ସାଗର ଉପରେ ବାହାରୁଥିବା ଲଙ୍ଗୱେଭ୍ ରେଡିଏସନ୍ (Outgoing Longwave Radiation) ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ହ୍ରାସ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ତାହା ହେଉଛି...
ସାରା ଦେଶରେ ପାଣିପାଗ କେନ୍ଦ୍ର ଆଧୁନିକ ପାଣିପାଗ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମୌସୁମୀର ଦିଗ ଏବଂ ଅବସ୍ଥା ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ
ଏଥିରେ ପୃଷ୍ଠ ଏବଂ ଉପର-ବାୟୁ ପାଣିପାଗ ତଥ୍ୟର ନିରନ୍ତର ନଜର ରଖାଯାଏ
ସାଟେଲାଇଟ୍ ଏବଂ ରାଡାର ଭଳି ଦୂର ସେନ୍ସିଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରି ମୌସୁମୀର ପ୍ରକୃତ-ସମୟ ନିରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଏ
ବିଭିନ୍ନ ପାଣିପାଗ ଚାର୍ଟର ବିଶ୍ଳେଷଣ
ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଥିବା ଜାତୀୟ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ମଡେଲ୍
ଖରିଫ ଫସଲ ପାଇଁ, ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ସମାନ ଭାବରେ ବ୍ୟବଧାନରେ ବର୍ଷା ହେବା ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମଧ୍ୟମ ତୀବ୍ରତାର ବର୍ଷା ମାଟିର ଆର୍ଦ୍ରତା ବଜାୟ ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ହାଲୁକା ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ବର୍ଷା ଫସଲକୁ ସ୍ଥିର ପାଣି ଏବଂ ଆର୍ଦ୍ରତା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହା ଭୂତଳ ଜଳ ପୁନଃ ଚାର୍ଜ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।
ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଦୁର୍ବଳ ମୌସୁମୀର ପ୍ରଭାବ; ୧୬୬ ଜଳଭଣ୍ଡାରରେ ୩୮% ହ୍ରାସ ପାଇଲା
ଯଦି କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପାଇଁ ମୌସୁମୀ ଦୁର୍ବଳ ରହେ, ତାହେଲେ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖରିଫ ଫସଲ ବୁଣାବୁଣି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧା ଦେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ। ଚାଷୀ ଅସୁବିଧାର ସାମ୍ନା କରିପାରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳସେଚନର ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ଯଦି କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ମୌସୁମୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ହୁଏ, ତାହାଲେ ଏହା ଫସଲ କ୍ଷତିର ଆଶଙ୍କା ସୃଷ୍ଟି କରେ। ମୌସୁମୀର ଅତ୍ୟଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ, ବନ୍ୟା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଆଶଙ୍କା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯାହା ଖରିଫ ଫସଲକୁ ବିପୁଳ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।
📱 Get Argus News App
✨📰 60 Word News🎬 Argus Podcast📺 Live TV and Breaking News🔔 Free Notification Alerts
Download Free:
Related Topics
Explore more stories
India monsoon deficit 2026Monsoon rainfall shortage IndiaUneven rainfall distribution IndiaIMD drought threat warningSouthwest monsoon updatesWill there be a drought in India despite heavy rainIndia monsoon deficit narrows but threat remainsKharif crop sowing monsoon delay riskEl Nino shadow on Indian monsoon rainfall