Indian Railways 7th Generation Engine-Coaches: ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଯାତ୍ରାକୁ ଦ୍ରୁତ, ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅଧିକ ଆରାମଦାୟକ କରିବା। ରେଳ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଏକ ନୂତନ ଉତ୍ପାଦନ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୬-୨୭ ବର୍ଷରେ ପ୍ରାୟ ୪୯୨ ପାସେଞ୍ଜର ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି। ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟତଃ WAP-7 ଭଳି ଉନ୍ନତ ସପ୍ତମ ପିଢ଼ିର ଇଞ୍ଜିନ୍ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିର ଅମୃତ ଭାରତ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ ଶ୍ରେଣୀର ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ରେଳବାଇ ଆଧୁନିକିକରଣ ଉପରେ ନଜର ଦେଉଛି। ହେଲେ ଦେଶରେ କିପରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ରେଳ ସେବା? ପ୍ରଥମ ପିଢ଼ି ଠାରୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ପିଢି କେତେ ଦୂରରେ ରହିଛି।

ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ ଇଞ୍ଜିନ୍ କିପରି ରହିଥିଲା?
୧୮୫୩ ମସିହାରେ ସାହିବ, ସିନ୍ଧ ଏବଂ ସୁଲତାନ ପରି ବାଷ୍ପ-ଚାଳିତ ଇଞ୍ଜିନ୍ ସହିତ ଭାରତର ରେଳ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ କୁ ଚଳାଇବା ପାଇଁ କୋଇଲା ଏବଂ ପାଣି ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିଲା। ଯେଉଁଥିରୁ ପ୍ରବଳ ଧୂଆଁ ନିର୍ଗତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଏହା ବହୁତ ଧିର ଧିରେ ଚାଲୁଥିଲା। ଏହି ଯାତ୍ରା ବହୁତ ସାଧାରଣ ଏବଂ ଶବ୍ଦପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥିଲା। ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଆରାମ ନଥିଲା।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: କ'ଣ ଏହି 'ଆଇ-ଗେଜ୍' ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଯିଏ ଟ୍ରେନ୍‌ରେ ଲଗାଇବା ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ବ୍ରେକ୍

କିପରି ରହିଛି ଆଧୁନିକ ଲୋକୋମୋଟିଭ୍?
ଆଜିର ସପ୍ତମ ପିଢ଼ିର ଲୋକୋମୋଟିଭ୍‌ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବହୁ ମାତ୍ରାରେ ଭିନ୍ନ। ଏହି ଇଞ୍ଜିନ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦ୍ୱାରା ଚଳାଚଳ କରୁଥିବା ବେଳେ ଯାହା ଏହାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। WAP-7 ପରି ଇଞ୍ଜିନ୍‌ ୬୦୦୦ "ହର୍ସ ପାୱାର" (WaHorse Hower) ଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରେ। ଏହି ଇଞ୍ଜିନ୍ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୩୦ ରୁ ୧୫୦ କିମି ବେଗରେ ଦୌଡ଼ିବ।

କିପରି ଥିଲା ସେତେବେଳର କୋଚ୍?
ଆରମ୍ଭରେ ରେଳ କୋଚ୍‌ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କାଠରେ ତିଆରି ହେଉଥିଲା। ସେମାନଙ୍କର ଦ୍ୱାର ବାହାରକୁ ଖୋଲୁଥିଲା। ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତଃ କୌଣସି ସୁବିଧା ନଥିଲା। ୧୯୦୫ ମସିହା ପୂର୍ବରୁ ଫ୍ୟାନ୍ ଭଳି ମୌଳିକ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ କୋଚ୍‌ ରେ ଉପଲବ୍ଧ ନଥିଲା। ଏଥିରେ ଯାତ୍ରା କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଥିଲା।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଟିକେଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ହୋଇଛି ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ; ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ମିଳିବ ଲାଭ

କିପରି ରହିଛି ବର୍ତ୍ତମାନର କୋଚ୍?
ବର୍ତ୍ତମାନର LHB ଏବଂ ଅମୃତ ଭାରତ ଆଧୁନିକ କୋଚ୍‌ କଳଙ୍କି ବିହୀନ (Stainless Steel) ଇସ୍ପାତରେ ତିଆରି ହେଉଛି। ଯେଉଁଥିରେ ଉନ୍ନତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହି କୋଚ୍‌କୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ପରସ୍ପର ସହିତ ଧକ୍ ହେବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଉନ୍ନତ ଆଲୋକ, ଅଧିକ ଆରାମଦାୟକ ସିଟ୍ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଶୌଚାଳୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରେନ୍ ଶୀତଳୀକରଣ ପାଇଁ ବରଫ ଖଣ୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ। ହେଲେ ଏବେ ଟ୍ରେନ୍ ଏୟାର କଣ୍ଡିସନିଂ, ଭାକ୍ୟୁମ୍ ଶୌଚାଳୟ ଏବଂ "କବଚ" ଭଳି ସ୍ମାର୍ଟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି।

ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଏବେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍‌-ଚାଳିତ କୋଚ୍‌ ଏବଂ WAP-7D ଭଳି ଏୟାରୋଡାଇନାମିକ୍ ଲୋକୋମୋଟିଭ୍‌ ଡିଜାଇନ୍‌ ଉପରେ ପରୀକ୍ଷଣ କରୁଛି। ଏହି ଉଦ୍ଭାବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଇନ୍ଧନ ନିର୍ଭରତା ସହ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଗତି ଏବଂ ଦକ୍ଷତାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବା।