What is the special on 21st June: ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖ ରବିବାର ହେବ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଦିନ। ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଗଣନା ଅନୁସାରେ ଆସନ୍ତାକାଲି ଦିନର ଅବଧି ପ୍ରାୟ ୧୩ ଘଣ୍ଟା ୫୮ ମିନିଟ୍ ରହିବ। ଏହା ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଗତି ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଯାହାକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାଷାରେ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଘଟଣା ପଛରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ କାରଣ ରହିଛି। ଏହି ଦିନର ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।

ପୃଥିବୀର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଦିନ: ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ କାରଣ
ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖରେ ଘୂରିଥାଏ। ପୃଥିବୀ ଏହାର ଅକ୍ଷ ପଥରେ ସିଧା ସଳଖ ଛିଡ଼ା ହୋଇନାହିଁ। ବରଂ ୨୩.୫ ଡିଗ୍ରୀ ଢଳି ରହିଛି। ଅକ୍ଷ ପଥରେ ଢଳି ରହିବା ଯୋଗୁଁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚାରିପାଖର ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିବା ଯୋଗୁଁ ପୃଥିବୀରେ ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ। ଏପରିକି ଦିନ-ରାତି, ଛୋଟ-ବଡ଼ ହୋଇଥାଏ।

ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଦିନ: କର୍କଟ କ୍ରାନ୍ତିରେ ପଡ଼ିଥାଏ ସିଧାସଳଖ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ
ନାସା ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ ଜୁନ୍ 21 ତାରିଖରେ, ପୃଥିବୀର ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ (Northern Hemisphere) ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଡ଼କୁ ସର୍ବାଧିକ ଢଳି ରହିଥାଏ। ଏହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସିଧା କିରଣ ବିଷୁବରେଖାର ଉତ୍ତର ଭାଗରେ କର୍କଟ କ୍ରାନ୍ତିରେ (Tropic of Cancer) ସିଧାସଳଖ ୯୦ ଡିଗ୍ରୀ କୋଣରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଏହା ଫଳରେ ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧ ଏହି ଦିନ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ପାଇଥାଏ। ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ ଭାରତ, ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଅନେକ ଏସୀୟ ଦେଶ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଛି।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: '୨ ଜୁନ୍ ରୁଟି', ଭାଇରାଲ ହେଉଛି ମୀମ୍ସ; କ'ଣ ରହିଛି ଏହା ପଛର କାହାଣୀ?

ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖରେ ଦିନ ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଏବଂ ରାତି ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ କାହିଁକି ହୋଇଥାଏ?
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଏକ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାଏ। ତେଣୁ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମକୁ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଲାଗେ। ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖରେ, ଭାରତରେ ଦିନ ପ୍ରାୟ ୧୩ ରୁ ୧୪ ଘଣ୍ଟା ଅବଧି ବିଶିଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସମୟ ଅବଧି ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ ରାତିର ଅବଧି ପ୍ରାୟ ୧୦ ରୁ ୧୧ ଘଣ୍ଟା ହୋଇଥାଏ। ଯାହା ଏହାକୁ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାତି କରିଥାଏ।

ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ ଛାଇ
ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଥାଏ (Zenith), ସେତେବେଳେ ଆମ ଛାଇ ମଧ୍ୟ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଏପରିକି ଏହାର ଆକାର ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହାକୁ ଶୂନ୍ୟ ଛାୟା ଦିବସ (Zero Shadow Day) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଛାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖ ହେଉଛି ଉତ୍ତର ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ଦିନ। ଏହା ବିପରୀତରେ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧରେ (Southern Hemisphere) ଏହି ଦିନରେ ବର୍ଷର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ରାତି ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଦିନ ହୋଇଥାଏ। ସେତେବେଳେ ଠାରୁ ସେଠାରେ ଶୀତ ଋତୁ (Winter Solstice) ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ।

ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରରେ କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତୀ
ଏହି ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଘଟଣାକୁ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ଏବଂ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଉଭୟରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଏହି ଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମିଥୁନ ରାଶିରୁ କର୍କଟ ରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥାନ୍ତି। ଯାହାକୁ କର୍କଟ ସଂକ୍ରାନ୍ତି କୁହାଯାଏ। କର୍କଟ ରାଶିର ସ୍ୱାମୀ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ର। ଯିଏ ମନ, ଜଳ ଏବଂ ଭାବନାର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ତତ୍ତ୍ୱର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାଶି ଜଳ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଯିବା ଶକ୍ତିର ଏକ ଅନନ୍ୟ ସନ୍ତୁଳନ ହୋଇଥାଏ।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ରହସ୍ୟମୟ ମନ୍ଦିର; ଯେଉଁଠି ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ପଡ଼଼େନାହିଁ ଶିଖରର ଛାଇ

ଉତ୍ତରାୟଣରୁ ଦକ୍ଷିଣାୟଣର ଆରମ୍ଭ
ହିନ୍ଦୁ କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଗୋଟିଏ ବର୍ଷକୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଯାାହା ହେଉଛି ଉତ୍ତରାୟଣ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟଣ। ଜୁନ୍ ୨୧ ତାରିଖରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଗୋଲାର୍ଦ୍ଧକୁ ଯାତ୍ରା କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥାନ୍ତି। ଯାହା ଦକ୍ଷିଣାୟନର ଆରମ୍ଭକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥାଏ। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତରାୟଣକୁ ଦେବତାଙ୍କ ଦିନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣାୟନକୁ ଦେବତାଙ୍କ ରାତି ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଦକ୍ଷିଣାୟନର ସମୟକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକତା, ଏକାଗ୍ରତା, ଉପବାସ, ସଂଯମତା ଏବଂ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଶୁଭ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।

ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶକ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ଜ୍ୟୋତିଷ ଏବଂ ଯୋଗ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି ଦିନକୁ ମହାଜାଗତିକ ଶକ୍ତିର (Cosmic Energy) ଶିଖର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଆତ୍ମା ​​ଏବଂ ଜୀବନ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଦିନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀବ୍ରତାରେ ରହିଥାନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଯୋଗ ଦିବସ (International Yoga Day) ମଧ୍ୟ ପାଳନ କରାଯାଏ। ସେହି ଦିନ ଶରୀର ଏବଂ ପ୍ରକୃତିରେ ସକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତିର ପ୍ରବାହ ସର୍ବାଧିକ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।