MDR Charges on UPI / ଖୁଚୁରା ଦୋକାନୀଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗିବ କି ୟୁପିଆଇ ଚାର୍ଜ? କ'ଣ କହିଲା PCI?

PCI on MDR Charges: ବିଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି, UPI (Unified Payments Interface) ଉପରେ MDR (Merchant Discount Rate) ଶୁଳ୍କ (MDR Charges on UPI) ଲାଗୁ କରିବାକୁ ନେଇ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିଛି। UPI ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସମସ୍ତେ ଏ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରୁଛନ୍ତି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଯଦି "ମର୍ଚ୍ଚାଣ୍ଟ ଡିସକାଉଣ୍ଟ ରେଟ୍" (MDR) ଲାଗୁ କରାଯାଏ, ତାହେଲେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ ପେମେଣ୍ଟ (Online Payment) ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

କେତେକ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ (UPI User) ଉପରେ ବୋଝ ପକାଇପାରେ। ହେଲେ ତଥାପି, ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ବିଚାର କରାଯାଇ ନାହିଁ। ହେଲେ ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରାଯାଏ, ତାହେଲେ ଏହା ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ ନାହିଁ।

ହେଲେ ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀ ଯଥା ଆଇସକ୍ରିମ୍ ବିକ୍ରେତା, ଛୋଟ ଦୋକାନୀ, ମିଠା ଦୋକାନୀ, ବୁଲା ବିକ୍ରେତା କିମ୍ବା ଛୋଟ ଦୋକାନୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ କି? ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡିବ କି? IAMAI (Internet and Mobile Association of India) ଅଧିନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏକ ସଙ୍ଗଠନ,ଭାରତୀୟ ଦେୟ ନିଗମ ( PCI) ଏବେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇଛି।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ୟୁପିଆଇ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଲାଗୁହେବ କି ଦେୟ? ଲୋକସଭାରେ ଆଗତ ବିଲ୍‌

ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ଠାରୁ ନିଆଯିବ ନାହିଁ ଚାର୍ଜ
ଏନେଇ PCI (Payment Council of India) ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଏକ୍ସ ପୋଷ୍ଟ ସେୟାର କରି କୁହାଯାଇଛି ଯେ UPI ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଳ୍କ ଆଦାୟ କରିବାର କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ। ଖୁଚୁରା ଦୋକାନ ଭଳି ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀ MDR ନଦେଇ UPI ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଏହି ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ସେଟେଲମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ (ସଂଶୋଧନ) ବିଲ୍, ୨୦୨୬ ପରେ ଆସିଛି। ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅନୁମାନ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ସାଧାରଣ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ UPI ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

PCI କହିଛି ଯେ UPI ସେବା, ଗତ ୨୦୧୬ ବର୍ଷରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପର ଠାରୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ହୋଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାରତୀୟ କୌଣସି ନେଣଦେଣ ଶୁଳ୍କ ନଦେଇ ତୁରନ୍ତ ଡିଜିଟାଲ ପେମେଣ୍ଟ (Digital Payment) କରିପାରୁଛନ୍ତି। PCI ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ UPI Payment ପାଇଁ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ MDR ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। PCI ଅନୁଯାୟୀ, ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ Digital Payment ସେବାକୁ ସୁଲଭ କରିବା UPI କାରବାର ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରକ ହୋଇଛି।

MDR Charges କ'ଣ?
MDR Charges ହେଉଛି ଏକ ଶୁଳ୍କ ଯାହାକୁ ବ୍ୟବସାୟୀ ଡିଜିଟାଲ କାରବାର (Digital Transactions) ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାଙ୍କ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କୁ (Payment Service Provider) ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯଦିଓ ଗ୍ରାହକ ଏହି ଶୁଳ୍କ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ହେଲେ ତଥାପି ଦାବି ହେଉଛି ଯେ MDR Payment ଖୁଚୁରା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ UPI ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ନିବୃତ୍ତ କରିପାରିବ କିମ୍ବା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ। ହେଲେ MDR Charges ସମର୍ଥନରେ ଏକଥା କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଏହା ଦେୟ ପ୍ରଦାନ ଭିତ୍ତିଭୂମି (Payment Infrastructure), ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନୂତନ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ପଦ୍ଧତିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।

ଏହା ସହ ପଢନ୍ତୁ: ଏଣିକି ବନ୍ଦ ହେବ ନଗଦ; ବଦଳିବ ଜାତୀୟ ରାଜପଥରେ ଯାତ୍ରା ନିୟମ

MDR Rate ର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ଗ୍ରାହକ ପ୍ରଦାନ କରିବେ ଦେୟ
PCI ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି ଯେ ବାଣିଜ୍ୟ ସେବା ଶୁଳ୍କ (Merchant Service Charge), ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଚୁକ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ UPI Payment କରିବା ପାଇଁ ଦେୟ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ହେବ। PCI କହିଛି ଯେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରୀୟ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ (Global Digital Payment System) ବାଣିଜ୍ୟ ସେବା ଶୁଳ୍କ ଏକ ସାଧାରଣ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ। ଯଦିଓ ଗ୍ରାହକ ମାଗଣା ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସେବା ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।